Korona virüsü ile bağlantılı haberler

Yeni korona virüsünün yayılmasını frenlemek için birbirimize yardımcı olmamız önemlidir.

ID1b

Virüsün yayılmasının azalması için yardımcı olun

Şu anda İsveç'te ve dünyanın geri kalanında yeni bir korona virüsü yayılmaktadır. Bu virüs covid-19 hastalığına yol açmaktadır. Belirtileri gösteren kişilerin ve 70 yaşının üstündeki herkesin sosyal temaslardan kaçınmaları istenmektedir. Burada salgınla nasıl mücadele edildiği ve salgının yayılmasını önlemek için ne yapabileceğiniz hakkında daha fazla bilgi okuyabilirsiniz.

Salgının yayılmasını azaltmak için yardım edin

Yeni korona virüsünün yayılmasını yavaşlatmak için birbirimize yardım etmemiz önem taşımaktadır.

  • Kendinizi biraz üşütmüş hissetseniz bile evde kalın. Sayfanın aşağısında bulunan belirti listesine bakınız.
  • Ellerinizi su ve sabunla en az 20 saniye olacak şekilde sık sık yıkayınız. Burada başka hijyen tavsiyeleri de bulacaksınız.
  • İçerde ve dışarda diğer insanlarla aranızda mesafe olsun.
  • Otobüs, tren, metro, tramvay ve diğer toplu taşıma araçlarında diğer kişilerle aranızda mesafe bulundurun. Trafiğin yoğun olduğu saatlerde yolculuk yapmamaya çalışın.
  • Yaşlı akrabalarınızı ziyaret etmemeye çalışınız. 70 yaşının üstündeki kişiler covid-19 ile ciddi şekilde hasta olmak için en önde gelen risk grubudur.
  • Partiler, cenazeler, vaftiz törenleri, çocuk partileri veya düğünlerden uzak durun.
  • Spor tesisleri, havuzlar ve kondüsyon salonlarında diğer kişilerle aranızda mesafe bulundurun ve ortak soyunma odasında üstünüzü değiştirmeyin.
  • Sadece gerekliyse seyahat edin. Yurtiçi seyahatler hakkında daha fazla bilgiyi burada okuyunuz.

ID2

Covid-19 virüsünün olağan belirtileri

  • öksürük
  • ateş
  • solunum güçlüğü
  • burun akıntısı
  • burun tıkanıklığı
  • boğaz ağrısı
  • baş ağrısı
  • kas ve eklem ağrıları
  • bulantı

Covid.19 hastalığına yakalanmakta olan bir kişi bu belirtilerin bir veya birkaçını gösterebilir. Üst solum yollarındaki enfeksiyonla bağlantılı olarak bir süre koku ve tat duyusunun kaybedilmesi oldukça olağandır. İshalden bile bahsedilmektedir. Çoğu kişi zaman içinde aşama aşama gelen hafif sıkıntılar yaşayabilir, bunlar evde tedaviyle kendiliğinden geçerler.  Bazı kişiler ise ciddi şekilde hasta olurlar, örneğin nefes alma zorluğu yaşar ve zatüre olurlar.

ID13

Eğer hastaysanız

Kendinizi hasta hissettiğinizde ve hasta olduğunuz sürece, başkalarına bulaştırma riskini ortadan kaldırmak için evde kalmanız çok önemlidir. İlk belirtiler ortaya çıktığı andan itibaren en az yedi gün evde kalın. Ayrıca son iki günde de ateşsiz olmanız gerekir.

Evde kendinize bakamıyorsanız, tıbbi tavsiye için 1177'yi arayın. İsveççe ve İngilizce cevap verilmektedir. Yaşadığınız yere bağlı olarak, başka dillerde konuşma imkanı da olabilir. Kendinizi arayamıyorsanız bir akrabanızdan veya arkadaşınızdan yardım alın.

Halk Sağlığı Kurumu, Kovid-19 semptomları olan yetişkinlerin, okul çağındaki çocukların ve gençlerin (ana sınıf dahil) devam eden bir enfeksiyonları olup olmadığını görmek için test edilmelerini önermektedir. Böylece test sonucu negatif çıkan ve genel durumları iyi olan çocuklar okula daha hızlı dönmüş olurlar.

Doğrulanmış bir covid-19 hastalığınız varsa, hastalandıktan sonra en az yedi gün evde kalacaksınız, ayrıca iki gün boyunca ateşsiz olmalısınız ve kendinizi bariz şekilde daha iyi hissetmelisiniz. Kuru öksürük ile koku ve tat kaybı gibi belirtiler, covid-19 hastalığından tamamen kurtulduktan sonra da devam edebilir.

ID92

Covid-19 enfeksiyonu olduğu belirlenmiş biriyle temas kurduysanız

  • Hastalık belirtileriniz varsa kendinizi izole etmeniz ve test olmak için sağlık kuruluşuna başvurmanız gerekir. Test sonucunu beklerken evde kalın ve yakın temastan uzak durun. 
  • Hastalık belirtileriniz yoksa bile taşıyıcı olabileceğinizi düşünün. İlk günlerde başka insanlarla yakın temastan uzak durun. Mümkünse evden çalışın. 

ID46

Ailede birinin semptomları veya doğrulanmış Covid-19’u varsa

Bir evde bir kişi ateş, öksürük veya covid-19’un diğer belirtileri ile hasta ise, evde kendisini tecrit etmelidir. Mümkünse, hasta olan kişi kendi odasında kendini tecrit etmelidir.

Semptomları olanlar Covid-19 olup olmadığını görmek için bir PCR-testi de yaptırmalıdır.

Unutmayın:

  • Hasta kişiyle aranızda en az bir kol uzunluğu mesafe bulundurmaya çalışınız.
  • Ellerinizi sık sık,  en az 20 saniye boyunca sabun ve suyla yıkayınız.
  • Yemeklerden önce, yemek servisi sırasında ve tuvalet ziyaretinden sonra ellerinizi her zaman yıkayınız.
  • Öksürük ve hapşırmayı kolunuzun içine veya bir kağıt mendile yapın. Kağıt mendili her zaman bir çöp kutusuna atınız ve sonra ellerinizi yıkayınız.

Covid-19’u olan biriyle yaşıyorsanız, semptomlarınız olup olmadığının farkında olmanız çok önemlidir. Bu kuluçka dönemi boyunca geçerlidir (2-14 gün, genellikle 5 gün). Mümkünse evden çalışın.

ID93

Küçük çocuklar

Çocuklarda ve ergenlerde Covid-19’u en sık görülen belirtileri yeni başlayan öksürük ve/veya ateştir. Diğer yaygın sıkıntılar boğaz ağrısı dahil olmak üzere, solunum sorunları, genel kas ağrısı, burun akıntısı, burun tıkanıklığı ve baş ağrısıdır. Mide-barsak sorunları, özellikle ishal ve kusma, yetişkinlere göre çocuklarda daha sık görülür.

Belirtiler hafif ve çocuk genel olarak enerjik ise, Covid-19’in işareti olarak değerlendirilmemelidir. Sıkıntıların gün boyunca kalıcı olduğu görülürse, bu yeni başlamış bir hastalığın işareti olabilir ve çocuğun eve gitmesi veya evde kalması gerekir.

Anaokulu çağındaki çocuklar hastalarsa evde kalmalıdırlar. Ancak Covid-19 için test edilmelerine gerek yoktur.

ID94

Anaokulunda neler geçerlidir? 

Anaokuluna veya günlük çocuk bakımına devam eden bir çocuk hasta olduğunda, çocuk sağlıklı hale geldikten en az 2 gün sonra evde kalmalıdır. Bazen bu yaştaki çocuklarda, yani 1-6 yaş döneminde, hızlı bir şekilde geçen ve pek belirti göstermeyen hafif rahatsızlıklar olur.  O zaman anaokulu ya da çocuk bakımevi yerine evde kalmaya gerek yoktur. Örneğin, dışarıda bulunduktan sonra tek tük öksürük ya da burun akıntısı olabilir. Yani, hızlı bir şekilde geçen rahatsızlık söz konusu olduğunda. Bu nedenle, çocuğu eve göndermeden önce, bir personel olarak önce biraz bekleyebilir ve rahatsızlıkların devam edip etmediğini görebilirsiniz.

Anaokulu yerin 7 gün enfeksiyon nedeniyle evde kalan, daha sonra iyileşen ve enerjik olan çocuklar, hafif burun akıntısı veya öksürük gibi hafif semptomları olsa bile anaokuluna dönebilirler. Soğuk algınlığı sonrasında kalan burun akıntısı ve öksürük nadir değildir ve bazı çocuklar için birkaç hafta devam edebilir. Bu da anaokuluna devamın önünde bir engel değildir. Bütün bunlar, Covid-19 için bir numune alınmamış durumlarda geçerlidir. Okul öncesi çağındaki yani 1-6 yaş arası çocuklar, bir doktor veya hemşirenin gerekli olduğunu düşünmediği sürece, hasta olduklarında Covid-19 testine gerek yoktur.

ID47

Ağız maskesi hakkında tavsiyeler

Halk Sağlığı Kurumu’na göre ağız maskeleri toplum içinde sıradan durumlarda gerekli değildir, o halde başkalarıyla aranızda mesafe bulundurmak ve ellerinizi iyice yıkamaya dikkat etmek daha iyidir.  

Maske kullanımının, belirti halinde evde kalmak ve arada mesafe bulundurmak gibi tavsiyelere uyulmamasına sebep olabilecek sahte güvenlik hissi oluşmasına yol açma riski vardır.    Bir başka risk ise maskeye dokunmak ve böylece eller vasıtasıyla hastalığın yayılmasıdır.  

Maske daha merkezi risk azaltma önlemlerinin tamamlayıcısı olarak görülmelidir.  Belirti halinde evde kalmaya ve el hijyenine daima uymak gerekir, ayrıca işletmelerin ve bireylerin hem kapalı hem açık alanlarda mesafe bulundurma sorumluluğunu taşımaları önemlidir.  Ancak, uzunca süre kalabalık ve yakın temastan kaçınmanın zor olduğu durumlar olabilir. Halk Sağlığı Kurumu’na göre buralarda maske takmak anlamlı olabilir.

Seyahat edeceğinde, örneğin havaalanları ve uçaklarda  maske kullanmak zorunlu olabilr.

ID90

Infeekshan oo calaamadaha cudurka aan lahayn  

Infeekshanada waa lays qaadsiin karaa iyagoo calaamadaha cudurka leh ama aan lahayn. Iyadoo lagu salaynayo khibradaha imminka laga haysto cudurka loo yaqaanno [Covid-19], ayaa qiimaynta waxay tahay in heerka fayruus faafinta ee dadyowga aan lahayn calaamadaha cudurka uu ka hooseeyo kuwa dadyowga la dhiban calaamadaha cudurka.

Warbixin dheeraad oo arrintaas ku saabsan waxaad ka aqrisan kartaa barta internetka ee Hay`adda arrimaha caafimaadka dadwaynaha [Folkhälsomyndigheten] (warbixinta af-iswiidish ayay ku qoran tahay) 

ID7

Eğer mümkünse, evden çalışın

Mümkünse, işvereninizle istişare içinde evden çalışınız. Bu da, diğer yerlerin yanı sıra  toplu taşıma araçlarında daha az yakın temasa ve sıkışıklığın azalmasına katkıda bulunur. Amaç salgının yayılma hızını azaltmaktır.

Örneğin hizmet sektöründe veya sağlık hizmetlerinde çalışanlar gibi birçok kişi için evden çalışmak mümkün değildir. İş yerlerine mümkün olduğunca güvenli gidip gelebilmeleri için kalabalıktan kaçınmaya çalışmaları önemlidir.

Uppdaterades