ረብሻ ወይ ጭንቀት ምስ ዝስመዓካ

ኣብ እዋን ቅልውላው ጭነቕ ወይ ጓሂ ጸቕጢ እንተለካ ንቡር’ዩ። ብዙሓት ሰባት ብጥዕነኦምን ኲነታት ህይወቶምን ወይ ድማ ብሰንኪ ናይ ካልእ ሰብ ጥዕናን ህይወትን ይጭነቚ እዮም። ነቶም ጭንቂ ዝስመዖም ወይ ኲነታት ጥዕና ኣእምሮ ናይ ነብሶምን ካልኦትን ኣብ’ዚ እዋን’ዚ ብኸመይ ክከናኸንዎ ከም ዝኽእሉ ክፈልጡ ዝደልዩ፡ ኣብዛ ገጽ ሓበሬታታት ኣኪብናዮም ኣለና።

ID17

ብሰንኪ ቫይረስ ኮረና ትጭነቕ ወይ ትርበሽ እንተኾይንካ

ምስ ካልኦት ሰባት ዘለና ኣካላዊ ርክባት ምስ ዝጐድል፡ ስምዒት ብሕትውና፡ ቅዛነት ወይ ረብሻ(ጭንቀት) ከኸትል ይኽእል። ነብስና ይኹን ቀሪብና ብቫይረስ ከይንልከፍ ጭንቀትን ፍርሕን ክስመዓና ይኽእል።እዚ ዓለም ለኻዊ ለበዳ ብሰንኪ’ቲ ኣብ ሕብረተሰብ ዘኸትሎ ለውጥታት፡ ኣብ ብዙሓት ሰባት ጭንቀትን ተስፋ-ቐቢጽነትን ክፈጥር ስለ ዝኽእልን እቲ ኲነታት መወዳእትኡ እንታይ ከም ዝኸውን ክፍለጥ ስለ ዘይከኣል፡ ብዙሕ ሳዕ እቶም ስምዒታት ይገዱ ወይ ይብእሱ። እዚ ዂነታት መወዳእታ ከም ዘለዎ ምዝካሩ ኣገዳሲ’ዩ።
ዝኾነ ይኹን ሰብ ኣብ ጽንኩር እዋን፡ ዝተፈላለየ ግብረ መልሲ እዩ ዘርኢ። ብዙሕ ጭንቂ ዝስመዓካ እንተ ኾይኑ፡ ጸገም ድቃስ እንተለካ ወይ ሓሳብ ቫይረስ ካብ ኣእምሮኻ ክትኣልዮ እንተ ዘይክኢልካ፡ ዘጨንቐካን ጸቕጢ ዝገብረልካን ንኽትኣልዮ፡ ሒደት ክትገብሮም ትኽእል ነገራት ኣለዉ።

  • ብዝተኻእለ መጠን እቶም መዓልታዊ ትገብሮም ነገራት ከም’ቲ ንቡር ቀጽሎም።
  • ብቐጻሊ ደስታ ዝህቡኻ ነገራት ክትገብር ፈትን።
  • ዜና ዝርብሸካ ኾይኑ እንተ ተሰሚዑካ ወይ ሕማቕ ስምዒት ዝህበካ ኮይኑ – ነቲ ኣብ ምርኣይ ወይ ምስማዕ ዜና ትሕልፎ ግዜን ኣብ ማሕበራዊ መራኸቢ ብዙሓን(ማስሜድያ) ትጥቐመሉን ክትድርቶ ፈትን።
  • ኣብ እዋን ቅልውላው ጭንቀት ዝፈጥሩ ብዙሓት ጌጋ ዝኾኑ ሓበሬታታት ይዝርጉሑ’ዮም። ብዛዕባ ሕማም ኮቪድ-19 ትረኽቦም ሓበሬታታት ካብ እሙናት ምንጭታት ክኾኑ ከም ዘለዎም ክዝንጋዕ የብሉን።

ID85

ብዛዕባ’ቲ ዘሎካ ሻቕሎትን - ዘሎካ ስምዒትን ተዛረብ

ነቲ ዘሻቕለካ ነገር ብዘረባ ጌርካ ክትገልጾ ጽቡቕ’ዩ። ምስ ሓደ/ሓንቲ ትኣምኖ ሰብ፡ ከመይ ይስምዕካ ከም ዘሎ ተዘራረብ።ምስ ካልእ ሓደ ጓና ዝዀነ ሰብ ክትዘራረብ ምስ ትደሊ ውን፥ ብናይ ቴሌፎን ዚርርብ ወይ “ቻት” ወይ ውን “ኢ-መይል” ደገፍ ኪህባኻ ድሉዋት ዝዀና፥ ብዙሓት ማሕበራት ኣሎዋ እየን።

ቀይሕ መስቀል

ኣብ ናይ ቀይሕ መስቀል ኣድራሻ ኢንተርነት፥ ኣብቲ ብፍርሒ ተዋሒጥካሉ ዘሎኻ ጊዜ፥ ንነፍስኻ ብኸመይ ክትሕግዛ ከም ትኽእል ተጻሒፉ ዘሎ ምኽሪ ክትጥቀመሉ ትኽእል ኢኻ። ቀይሕ መስቀል ብተወሳኺ፡ ብምኽንያት እዚ ሓድሽ ለበዳ-ኮሮና ምኽሳቱ፡ ሻቕሎትን ጭንቀትን ይስምዓካ እንተ ደኣ ኣልዩ ክትድውለሉ ትኽእል፥ ቁጽሪ ስልኪ 0771-900 800 ናይ ደገፍ ቴሌፎን መስመር ኣሎዎ እዩ። እዚ ናይ ደገፍ ቴሌፎን’ዚ ኣብ ናይ ስራሕ መዓልቲ ካብ 12፡00 ክሳብ 16፡00 ክፉት እዩ።

ቤተክርስትያን ሽወደን

ምስ ተረኛ ካህን ናይ ሽወደን ቤተክርስትያን ውን በዚ ”ስቨንስካ-ሺርካን ቻት” (Svenska kyrkans chatt) ጌርካ ክትራኸብ ወይ ውን ዲጂታላዊ ደብዳበ ናብ ”ስቨንስካ-ሺርካን”ብምልኣኽ (skicka ett digitalt brev till Svenska kyrkan) ክትራኸብ ትኽእል ኢኻ። ነቲ ተረኛ ካህን ውን ብቑጽሪ ስልኪ 112 ክትራኸብ ትኽእል ኢኻ።

ተረኛ ሰናይ-ግብሪ (Jourhavande medmänniska)

ናብ ተረኛ ሰናይ ግብሪ (Jourhavande medmänniska) Jourhavande medmänniska ዝበሃሉ ማሕበር ውን፥ ኣብ ጊዜ ኵሉ ለይቲታት ካብ 21፡00 ክሳብ 06፡00፥ ብቑጽሪ ስልኪ 08-702 16 80 ክትረኽቦም ትኽእል ኢኻ።

ማሕበር “ማይንድ” - ንስነኣምሮኣዊ-ጥዕና (Föreningen Mind – för psykisk hälsa)

ኣብቲ ሓገዝ ዘድልየካ ጊዜ፡ ኣብዚ ”ማይንድ” ዝተባህለ ማሕበር፥ ምስ ሓደ ሰብ ክትራኸበሉ ትኽእል፥ ብዙሕ ናይ ቴሌፎንን ናይ ”ቻትን” መስመራት ኣሎዉ እዮም፡-

  • ምክልኻል ነፍሰ-ቕትለት። በዚ ምክልኻል ”ነፍሰ-ቕትለት” (Självmordslinjen) መስመር ጌርካ፥ እንተ ደኣ ንባዕልኻ ናይ ነፍሰ-ቕትለት ሓሳብ ኣልዩካ ወይ ውን ከምኡ ዚሓስብ ኣባል ቤተሰብ ኣልዩካ፤ ምስ ሓደ ሰብ ክትዘራረበሉ ትኽእል መገዲ ኣሎካ’ዩ። ብቑጽሪ ስልኪ 90101 (Självmordslinjens chatt) ደዊልካ ሓገዝ ክትረክብ ትኽእል ኢኻ። ናብ ዲጂታላዊ ደብዳበ (mejla Självmordslinjen) ክትጽሕፍ ውን ትኽእል ኢኻ።
  • መስመር-ኣረጋውያን (Äldrelinjen) ንስኻ ልዕሊ 65 ዓመት ዝዀንካ፡ ምስ ሓደ ሰብ ክትዘራረብ ምስ ትደሊ፥ ናብ መስመር-ኣረጋውያን (Äldrelinjen) ብቑጽሪ ስልኪ 020-22 22 33፥ ኣብ ናይ ስራሕ መዓልቲ ካብ ሰዓት 8-19 ከምኡ ውን ጊዜ በዓላት ኣብ ሰዓታት10-16 ክትድውል ይክኣል’ዩ።
  • መስመር-ወለዲ (Föräldralinjen)ብዛዕባ ውላድካ ወይ ቀረባኻ ዝዀነ ቆልዓ ዘጨንቐካ ነገር ምስ ዚህሉ፥ ናብዚ መስመር-ወለዲ (Föräldralinjen) ብቑጽሪ ስልኪ 020-85 20 00፥ ኣብ ናይ ስራሕ መዓልቲ ካብ ሰዓት 10-15 ከምኡ ውን ኣብ ዕለታት ሓሙስ፥ ሰዓታት 19-21 ክትድውል ይክኣል’ዩ።

ቆልዑ-ነድሕን ማሕበር (Rädda barnen)

እዚ ቆልዑ-ነድሕን ማሕበር (Rädda barnen) እዚ፥ ነቲ ብዛዕባ ኮሮና-ቪሩስ ኣብ ቆልዑን ኣብ ወለድን ዘሎ ምጭናቕ፥ ብኸመይ ክትንክዮ ከም ትኽእል፥ እኩብ ሓበሬታ (samlad information) ኣሎዎ።

ተልእኾ ስነ-ኣእምሮኣዊ ጥዕና (Uppdrag psykisk hälsa)

ኣብቲ ናይ ”ኮሙናትን” ናይ ”ዞባታትን” ኣድራሻ ኢንተርነታት፥ ተልእኾ ስነ-ኣእምሮኣዊ_ጥዕና (Uppdrag psykisk hälsa) ዚብል፥ ኣብዚ ሕጂ ዘሎ ኣጻጋሚ ጊዜ፥ ብኸመይ ስነ-ኣእምሮኣዊ ጥዕናኻ ንምሕላው ሓገዝ ክትረክብ ከም ትኽእል፥ ሓበሬታ ሰፊሩ ኣሎ። እቲ ሓበሬታ’ቲ ድማ፥ ናብ ቆልዑን መንእሰያትን፡ ከምኡ ውን ናብ በጽሒታትን ኣረጋውያንን ዘቕንዐ እዩ።

ኣብዚ ”ተልእኾ ስነ-ኣእምሮኣዊ ጥዕና’ዚ፥ ንቖልዑ ዚኸውን፡ ብዛዕባ “ዲጂታላዊ-መሕለፍ-ጊዜን”፥ “ዲጂታላዊ ሓገዝ መጽናዕቲ-ገዛን” ምኽሪ ክትረክብ ኢኻ። ንዓበይቲ ዚኸውን ውን፡ ብኸመይ ንምጭናቖም ከም ዘህድኡን፥ ትርጉም ዘሎዎ መዓልታዊ ህይወት ከም ዚረኽቡን ምኽሪ ኣሎዎ እዩ።

ID86

ተነጽሎ - ኣብ ውሽጢ ስድራቤት ንዘጋጥም ዓመጸት ክብ ከብሎ ይኽእል’ዩ (Isolering kan öka risken för våld i nära relationer)

ነቲ ናይ ኮቪድ-19” ለበዳ ንምንካይ ክንብል፥ ነፍስና ኣብ ክብ ዝበለ ተነጽሎ ኣእቲናያ ኢና ዘሎና። እዚ ተነጽሎ’ዚ ግን፥ እቲ ኣብ ውሽጢ ስድራቤት ከጋጥም ዚኽእል ናይ ዓመጻት ሓደጋ ውን ክብ ዘብሎ እዩ። ኣብቲ ተነጽሎ ስለ ዘሎኻ ውን፥ነቲ ሓገዝ ምርካብ ዘሎ ተኽእሎ ከቢድ ኪገብሮ ይኽእል’ዩ። 

ከምኡ እንተ ኣጋጢሙኪ፡ ንኣብነት ከም ናብ ”ክቪኖ-ፍሪድስሊንየን” (Kvinnofridslinjen) ብቑጽሪ ስልኪ፡- 020-50 50 50 ክትድውሊ ትኽእሊ ኢኺ።

ቤትስልጣን ፍትሓዊ-ማዕርነት (Jämställdhetsmyndigheten)፥ ኣብዚ ”ኮቪድ-19” ኣጋጢሙሉ ዘሎ እዋን፥ እተን ኮሙናት ኪጥቀማሉ ዚኽእላ ኣገባብ ኣሰራርሓታት ንኸዳሉ፥ ናይ ተልእኾ ሓላፍነት ተዋሂቡዎ ኣሎ። እዚ ማለት ድማ፡ እተን ኮሙናት ብዛዕባ ኣብ ውሽጢ ስድራቤት ንዘጋጥሙ ዓመጻት ከምኡ ውን ምስ ሓለዋ ክብሪ-ስድራቤት ዝተኣሳሰር ዓመጽን ጭቆናን ሓበሬታ ኪዝርግሓ ዚብል’ዩ። ምስኡ ውን፡ ብኸመይ ምስቶም ግዳይ-ዓመጽ ዝዀኑ ሰባት ርክብ ኪህልዎ ከም ዚኽእልን እዩ።  

ብዛዕባ ዓመጽን “ኮቪድ-19ን” ኣብ ቤትስልጣን ፍትሓዊ-ማዕርነት (Om våld och covid-19 hos Jämställdhetsmyndigheten).

Publicerades