ምስፍሕፋሕ ተላባዒ ለበዳ ብኸምዚ ክድረት ይኽእል

ነዚ ሓድሽ ለብዒ ኮሮና ቫይረስ ንምንካይ ብሓባር ክንተሓጋገዝ ኣገዳሲ እዩ።

ነዚምልባዕናይ’ዚለበዳንምቝጻይተሓባበር

ነዚምስፍሕፋሕኮሮና-ቪሩስንምዕጋቱመታንክንክእል፥ናይኵላትናምትሕብባርኣዝዩኣድላዪነገርእዩ።

  • ዋላኳቅልልዝበለጕንፋዕሒዙካይሃሉ፥ኣብገዛኻጽናሕ።ኣብዚታሕቲ፡ዝርዝርናይቶምምልክትታት-ሕማምክትርእዮምኢኻ። 
  • ኣእዳውካደጋግሚካብማይንሳምናንጌርካ፡እንተሓጸረን20 ካልኢትዝኸውንተሓጸብ።ብዙሓትናይጽሬትምኽሪታት፡ኣብዚክትረክብኢኻ።
  • ኣብውሽጢ-ገዛንኣብደገን፡ምስሰባትዘሎካምርሕሓቕከምትሕሉግበር።
  • ኣብኣውቶቡስ፡ኣብባቡር፡ኣብቱነልባና፡ኣብባቡር-ላዕሊ፡ከምኡውንካልኦትህዛባዊ-መጐዓዓዚታት፥ነቲምስካልኦትዘሎካምርሕሓቅከምትሕልዎግበር።ካብቲሰብብብዝሒመጐዓዚያዚጥቀመሉሰዓታትተቖጠብ። 
  • ንኣረጋውያናኣዝማድካካብምብጻሕተቖጠብ።እቶምብቐዳምነትበዚኮቪድ-19” ብኸቢድዚውጽዑሰባት፥እቶምልዕሊ 70 ዓመትዝዀኑሰባትዮም።
  • ካብኵሉዓይነትፌስታታት፡ቀብሪ፡ጥምቀትወይመርዓተቖጠብ።
  • ኣብስፖርት-ቦታታት፡እንዳ-ሓምባሳይንኣዳራሽምውስዋስ-ኣካላትን፥ካብቶምካልኦትሰባትፍንትትኢልካርሕቀትካሓሉ።ኣብቲናይሓፋሽመቐየሪክዳውንቲውንክዳውንትኻካብምቕያርተቖጠብ።
  • ኣድላዪኣብዝዀነሉጊዜጥራይመገሻፈጽም።ብዛዕባመገሻታትውሽጢ-ሃገርኣብዚኣንብብ።

ID2

ልሙዳት ምልክታት-ሕማም ናይ ኮቪድ-19

  •  ምስዓል
  •  ረስኒ
  •  ጸገማት-ምትንፋስ
  •  ዓፈፍ-ምባል
  • መዕበስቲ-ኣፍንጫ

  •  ቃንዛ-ጎሮሮ
  •  ሕማም-ርእሲ
  •  ቃንዛ ጭዋዳታትን ሓላኺቶታትን
  •  ከምልሰካ ምድላይን እዮም

ሓደናይኮቪድ-19” ሕማምዝሓዞሰብ፥ሓደወይብዙሓትካብዞምምልክታት-ሕማምከርኢይኽእልዩ።እቲሕማምኣብቲናይመተንፈሲላዕለዋይኣካልኪሕዘካኸሎ፥ንገለጊዜናይምሽታትን፡ጣዕሚናይምስትምቓርንስምዒትካምጥፋእ፡ዳርጋልሙድዩ።ተቕማጥከምዚገብረልካውንተጠቒሱኣሎዩ።መብዛሕትኦምሰባት፡ቀስእናበለዝመጽእቅልልዝበለሕማምዚገብረሎም።በቲኣብገዝኦምዝገብርዎክንክንድማ፥እቲሓማምባዕሉይሓድጎም።ገለሰባትግንብጽኑዕዝሓሙኣሎዉ፥ንኣብነትሽግርናይምትንፋስንረኽሲ-ሳምቡእንይገብረሎምዩ።

ID13

ምስ ትሓምም

ዝሓመምካ ምስ ዝስመዓካን ክሳብ ሓሚምካ ዘለኻን፡ ካልኦት ሰባት ከይትለክፍ ከይወጻኻ ኣብ ገዛ ክትኽውን ኣገዳሲ’ዩ። ካብቲ እቲ ምልክት-ሕማም ንመጀመርታ ጊዜ ዝተሰምዓካ እዋን ጀሚርካ፥ እንተ ወሓደ ንሸውዓተ መዓልታት ዝኣከል ኣብ ገዛኻ ጽናሕ። እተን ክልተ ናይ መወዳእታ ዕለታት ውን፥ ካብ ረስኒ ነጻ ክትከውን ዚግባእ’ዩ።

ነብስኻ ባዕልኻ ክትኣሊ ዘጸግመካ እንተኾይኑ፡ ኽንክናዊ ምኽሪ ንምርካብ 1177 ደውል። ብሽወደንኛን እንግልዝኛን ክምልሱልካ ይኽእሉ’ዮም። ከከም ትነብረሉ ኸባቢ፡ ብኻልእ ቋንቋ ከዛርቡኻ’ውን ተኽእሎ ኣሎ። ባዕልኻ ክትድውል ምስ ዘይትኽእል፡ ዘመድካ ወይ ብጻይካ ክድውለልካ ሓገዝ ሕተት።

ከምቲ ”ቤትስልጣን ጥዕና-ህዝቢ” ከም ዝሕብሮ (Folkhälsomyndigheten rekommenderar)፥ በጽሒታትን ከምኡ ውን ኣብ ናይ ትምህርቲ ዕድመ ዘሎዉ ቆልዑን መንእሰያትን (ዋላ ውን እቶም ኣብ መዋዕለ ሕጻናት ዝኸዱ)፥ ምልክት ሕማም ”ኮቪድ-19” ምስ ዘርእዩ፥ እቲ ሕማም’ቲ ሒዝዎም ንኸይህሉ ምምርማር የድልዮም’ዩ። እቶም ኣሉታዊ መልሲ ዝረኸቡ ድማ፥ እቲ ካልእ ኵነታት ጥዕንኦም ዘፍቅድ እንተ ኾይኑ፥ ቀልጢፎም ናብ ቤትትምህርቶም ክምለሱ ይኽእል’ዮም።

ሕማም “ኮቪድ-19” ከም ዘሎካ ዝተነገረካ ሰብ፥ እንተ ወሓደ ንሸውዓተ መዓልታት ኣብ ገዛኻ ክትጸንሕን፥ ረስኒ ምስ ገደፈካ ውን ንኽልተ መዓልታት፡ ከምኡ ውን ብንጹር ጥዕናኻ ከም ዝተመልሰ ክሳብ ዚስምዓካ ኣብ ገዛኻ ትጸንሕ ይግብኣካ። እቶም ምልክታት-ሕማም፡ ብድሕሪ’ቲ ካብ ረኽሲ “ኮቪድ-19” ፈጺምካ ምድሓንካ ውን፡ እቲ ከም ደረቕ-ሰዓል ከምኡ ውን ናይ ምሽታትን ናይ መዓዛን ስምዒታት ምጥፋእ፥ ንቑሩብ ጊዜ ኪቕጽል ይኽእል እዩ።

ID92

ዝተረጋገጸ ረኽሲ ኮቪድ-19 ምስ ዘለዎ ሰብ ተራኺብካ እንተ ኔርካ ዄንካ

  • ንዓኻ ምልክት ሕማም እንተ ገይሩልካ ኾይኑ፡ ንነብስኻ ወሺብካ ንኽትምርመር ምስ ኣገልግሎት ጥዕና ርክብ ክትገብር ኣለካ። መልሲ ናይቲ መርመራ ኣብ ትጽበየሉ ግዜ ኣብ ገዛኻ ጽናሕ፡ ናይ ቀረባ ርክባት ምስ ካልኦት ሰባት ድማ ኣወግድ።
  • ምልክት ሕማማ ዋላ ኣይግበረልካ፡ ተመሓላሊፉካ ክህሉ ከም ዝኽእል ዘክር። ኣብቲ መጀመርታ እዋን ምስ ካልኦት ሰባት ናይ ቀረባ ርክብ ካብ ምግባር ተቖጠብ። ዝከኣል እንተ ኾይኑ ኣብ ገዛኻ ኴንካ ክትሰርሕ ይግብኣካ።

ID46

ገለ ካብ ስድራ ምልክት ሕማም ወይ ዝተረጋገጸ ኮቪድ-19 እንተ ኣለዎ ኾይኑ

ሓደ ካብ ኣባላት ስድራቤት እንተ ደኣ ሓሚሙን፥ ረስኒ እንተ ጌሩሉ፡ ኣስዒልዎ ወይ ካልኦት ምልክታት-ሕማም ናይ ”ኮቪድ-19” እንተ ኣርእዩ፥ እቲ ሰብ’ቲ ኣብ ውሽጢ’ቲ ገዛ ከም ዝንጸል ክገብር ይግባኦ። ዝክኣል እንተ ዀይኑ ውን፡ እቲ ዝሓመመ ሰብ፡ ኣብ ሓንቲ ናይ ርእሱ ፍልይቲ ክፍሊ ከም ዚንጸል ምግባር ይግባእ።

ኮቪድ-19 እንተ ኾይኑ ንምርግጋጽ ዋላ እቲ ምልክት ሕማም ዘለዎ ሰብ ፐሰኣር-መርመራ (PCR-prov) ክገብር ኣለዎ።

ክተስተውዕለሎም ዚግባእ፡-

  • ካብቲ ሓሚሙ ዘሎ ሰብ ሓደ እመት ዚኸውን ርሕቀት ከም ዚህልወካ ምግባር።
  • ብዝተኻእለ መጠን፡ ን20 ክልኢት ዚኸውን ኣእዳውካ ብማይን ሳምናን ጌርካ ደጋጊምካ ምሕጻብ።
  • ኣእዳውካ ኵሉ ጊዜ ቅድሚ መኣዲን፡ ኣብ ምስራሕ መግቢን፥ ብድሕሪ ሽቓቕ ምብጻሕካን፡ ከም ትሕጸብ ምግባር።
  • ኣብ መዓጽፎ-ቅልጽምካ ወይ ኣብ ወረቐት-መንዲል ከም ትስዕልን ከም ትንጥስን ምግባር። ብድሕሪኡ ነቲ ወረቐት መንዲል ኣብ እንዳ ጐሓፍ ደርቢኻ፥ ኢድካ ከም ትሕጸብ ምግባር።

ምስ ኮቪድ-19 ዘለዎ ሰብ ትቕመጥ እንተ ዄንካ፡ ምልክት ሕማም ገይሩልካ እንተ ኾይኑ ከተስተብህለሉ ብዝያዳ ኣገዳሲ እዩ። እዚ ኣብ ብምልኡ እዋን ግዜ-ሕቝፎ (2-14 መዓልታት፡ መብዛሕትኡ ግዜ 5 መዓልታት) ዚምልከት እዩ። ዝከኣል እንተ ኾይኑ ኣብ ገዛኻ ዄንካ ክትሰርሕ ዝሓሸ እዩ።

ID93

ናእሽቱ ቈልዑ

ኣብ ቈልዑን መንእሰያትን እቶም ዝውቱራት ምልክታት ኮቪድ-19፣ ሓድሽ ዝጀመረ ሑእታን ረስንን ወይ ሓዲኡ እዮም። ቃንዛ ጐረሮ፡ ጸገማት ምስትንፋስ፡ ሓፈሻዊ ቃንዛ ጭዋዳታት፡ጸረርታ ካብ ኣፍንጫ፡ ምዕባስ ኣፍንጫን ሕማም ርእስን ካልኦት ዝውቱራት ጸገማት እዮም። ናይ ከስዐን መዓናጡን ጸገማት፣ ልዕሊ ዅሉ ውጽኣትን ተምላስን ካብ ኣብ ዓበይቲ ንላዕሊ ኣብ ቈልዑ ዝውቱራት እዮም።  

እቶም ምልክታት ፈኮስቲ፡ እቲ ቈልዓ ድማ ብዝተረፈ ንቑሕ እንተ ኾይኑ፡ ከም ምልክት ኮቪድ-19 ክግመት የብሉን። እቲ ጸገም ንምሉእ መዓልቲ እንተ ጸኒሑ ምልክት ናይ ሓድሽ ረኽሲ ክኸውን ስለ ዝኽእል፡ እቲ ቈልዓ ንገዝኡ እንተ ኸደ ወይ ኣብ ገዝኡ እንተ ጸንሐ ዝሓሸ እዩ።

ኣብ ናይ መውዓሊ ህጻናት ክሊ ዕድመ ዘለዉ ቈልዑ እንተ ሓሚሞም ኣብ ገዛ ክጸንሑ ኣለዎም። ናይ ኮቪድ-19 መርመራ ምግባር ግን ኣየድልዮምን እዩ።

ID94

ንመውዓሊ ህጻናት እንተይ እዩ ዚምልከት

ናብ ሓደ መውዓሊ ህጻናት ወይ ኣላዪ ህጻውንቲ ዝከይድ ቈልዓ እንተ ሓሚሙ፡ እቲ ቈልዓ ድሕሪ ምሕዋዩ እንተ ወሓደ ንኽልተ መዓልታት ኣብ ገዛ ክጸንሕ ኣለዎ። ሓድሓደ ግዜ ኣብዚ ክሊ ዕደም፡ 1-6 ዓመት ዝርከቡ ቈልዑ ቀልጢፉ ዝሓውን ዝኾነ ምልክት ሕማም ዘይኮነን ፈኵስ ጸገማት ይገብረሎም እዩ። ኣብ ከምዚ እዋን ካብ መውዓሊ ህጻናት ወይ ኣላዪ ህጻውንቲ ምኻድ ኣብዅሮም ኣብ ገዛ ምጽናሕ ኣየድልዮምን እዩ። እዚ ንኣብነት ብዛዕባ ሓሓሊፉ ሑእታን ኣብ ደገ ድሕሪ ምጽንሖም ጸረርታ ካብ ኣፍንጫን ክኸውን ይኽእል እዩ። ማለት ቀልጢፉ ዝገድፍ ጸገማት። ስለዚ ሰራሕተኛታት ቅድሚ ነቲ ቈልዓ ናብ ገዛ ምስዳዶም ቁሩብ ተጸብዮም ነቲ ቈልዓ ከስተብህልሉ ይኽእሉ እዮም።

ብሰንኪ ረክሲ ካብ መውዓሊ ህጻናት ኣብዅሮም ኣብ ገዛ ን7 መዓልታት ዝጸንሑ ቈልዑ፡ ድሕሪኡ እንተ ሓውዮምን ንቁሓት ኣለዉ ኾይኖምን፡ ዋላ ፍዅስ ዝበለ ከም ሑእታን ጸረርታ ካብ ኣፍንጫን ዝኣመሰለ ምልክት ሕማም ተሪፉ ይሃልዎም ናብ መውዓሊ ህጻናት ተመሊሶም ክኸዱ ይኽእሉ እዮም። ድሕሪ ሰዓል ሒዙካ ምጽናሕ፡ ትራፍ ጸረርታ ካብ ኣፍንጫን ሑእታን ዘይንቡር ኣይኮነን፣ ኣብ ሓደ ሓደ ቈልዑ እውን ንነዊሕ ሰሙናት ክጸንሕ ይኽእል እዩ። እዚ ድማ ናብ መውዓሊ ህጻናት ንምኻድ ዝዓግት ኣይኮነን። እዚ ዅሉ ናይ ኮቪድ-19 መርመራ እንተ ዘይጌርካ እዩ። ኣብ ክሊ ዕድመ ናይ መውዓሊ ህጻናት ማለት 1-6 ዓመቶም ህጻናት ኣብ ዝሓምሉ እዋን፡ ሓኪም ወይ ነርስ የድሊ እዩ እንተ ዘዪሎም፡ ናይ ኮቪድ-19 መርመራ ምግባር ኣየድልዮምን እዩ።

ID47

ምኽሪ ብዛዕባ መከላከሊ ኣፍ

ከምቲ ”ቤትስልጣን ጥዕና ሕዝቢ” ኣውጺእዎ ዘሎ መምርሒ፥ ኣብቲ ልሙድ መነባብሮ ሕብረትሰብ፡ ናይ ኣፍ-መሸፈኒ ኣድላይነት ከም ዘይብሉ ኰይኑ፤ እቲ ካልእ ዝበለጸ ግን፡ እቲ ምስ ካልኦት ሰባት ዘሎካ ምርሕሓቕን ምሕላውን፥ ኣእዳውካ ብጥንቃቐ ምሕጻብን እዩ።

ኣብቲ ምጥቃም ናይ ኣፍ-መሸፈኒ፡ ዘይርጉጽ-ቅሳነት ናይ ምሃብ ሓደጋ ኪህሉ ይኽእል’ዩ። ከምኡ ብምዃኑ ድማ፡ ነቶም ካልኦት መምርሒታት፡ ንኣብነት እንተ ሓሚካ ኣብ ገዛኻ ጽናሕ ወይ ምስ ካልኦት ሰባት ዘሎካ ምርሕሓቕ ሓሉ፥ ዚብል ናብ ዘይምስዓብ ባህሪ ከምርሕ ስለ ዚኽእል’ዩ። እቲ ካልእ ሓደጋ ውን፡ ነቲ መሸፈን-ኣፍ ብምትንካፍካ፥ እቲ ብኢድካ ኣቢሉ ናብ ካልኦት ሰባት ዚግበር ምዝርጋሕ ናይ ለበዳ’ዩ። እዚ ድማ፡ ካብቲ መሸፈን-ኣፍ ዘይብልካ ከሎኻ ተስዕቦ ምትሕልላፍ ለበዳ፥ ካብኡ ዝበዝሐ ስለ ዝኸውን’ዩ።

እቲ መሸፈን-ኣፍ፡ ከም መመላእታ ናይቶም መሰረታውያን ንሓደጋ ለበዳ ዝከላኸሉ ስጉምቲታት ጌርካ ክውሰድ ይክኣል’ዩ። እንተ ሓሚምካ ኣብ ገዛኻ ምጽናሕ፥ ናይ ኢድካ ጽሬት ብጥንቃቐ ምሕላውን፥ ኵሉ ጊዜ እዚኦም ኪሰዓቡ ዘሎዎም መምርሒታት’ዮም። ኣብ ርእሲኡ ውን ኣብ ኣብያተ-ንጥፈታት ወይ ውን ብውልቀሰብ ደረጃ፥ ኣብ ውሽጢ ገዛ ይኹን ኣብ ደገ፥ ኣካላዊ-ምፍንታቶም ኪሕልዉ ሓላፍነት ኪወስዱ ኣዝዩ ኣገዳሲ እዩ። ይኹን እምበር፡ ካብ ምጽቕቓጥ ንኽትቁጠብ፡ ንነዊሕ ጊዜ ውን ናይ ቀረባ ርክብ ክትገብር ዘይምኻእል ሽግር ዝዀነሉ ኩነታት ከጋጥም ይኽእል’ዩ። ብናይ ”ቤትስልጣን ጥዕና ህዝቢ”፡ ኣብዚ ከምዚ ኩነታት’ዚ እቲ ናይ ኣፍ-መሸፈኒ ትርጉም ኪህልዎ ይኽእል ዚብል ኣረኣያ ኣሎዎ።

መገሻ ኣብ ትፍጽመሉ ጊዜ፡ ናይ ኣፍ-መሸፈኒ ንኽትገብር እትጥለብ ኩነታት ኣሎ’ዩ። እዚ ድማ ንኣብነት፡ ኣብ ”መዓርፎ-ነፈርቲን” ኣብ ውሽጢ እተን ነፈርቲን ኪኸውን ይኽእል’ዩ።

ID90

ምልክት-ሕማም ዘይብልካስ - ንሰብ ምልጋብ 

ሕማም ናይ ለብዳ፡ ካብ ሓደ ምልክት-ሕማም ዘሎዎን - ካብ ዘይብሉን ሰብ ከጋጥመካ ይኽእል’ዩ። ካብቲ ኣብዚ እዋን’ዚ ብዛዕባ ኮቪድ-19 ተበጺሑ ዘሎ ተምኩሮ፥ እቲ ብዘይ ምልክት-ሕማም ዘጋጥም ምትሕልላፍ ለበዳ፥ ብንኡስ ደረጃ ዘጋጥም ኪኸውን ከሎ፥ እቲ ብምልክት-ሕማም ዘሎዎም ሰባት ዝተሓላለፍ ለበዳ ግን፥ እቲ ዝዓበየ ክፋል ምዃኑ እዩ።  

ኣብ ኣድራሻ ኢንተርነት ”ቤትስልጣን ጥዕና-ህዝቢ” ኣቲኻ ዝበለጸ ኣንብብ  (እዚ ገጽ’ዚ ብሽወደንኛ ዝተጻሕፈ’ዩ)

ID7

ዝከኣል እንተኾይኑ ኣብ ገዛኻ ኮይንካ ስራሕ

ምስ ወሃቢ ስራሕ ብምምኻር፡ዝከኣል እንተኾይኑ ኣብ ገዛኻ ኮይንካ ስራሕ።ከምኡ ምግባር ነቲ ኣብ መንጎ ሰባት ክህሉ ዝኽእል ጥቓ ጥቓ ምዃንን ዘይምፍንታታትን(ምጽቕጻቕን) ብፍላይ ኣብ ሕዝባውያን መጐዓዓዝያት ንኽቕንስ ይሕግዝ።እቲ ዕላማ ናህሪ ለብዒ ንምቕናስ’ዩ።
ብዙሓት ሰባት፡ንኣብነት ኣብ ጽላት ምሃብ ኣገልግሎት ይኹን ኣብ ሕክምናን ሓልዮትን ዝሰርሑ፡ኣብ ቤቶም ኮይኖም ስርሖም ከከናውኑ ተኽእሎታት የብሎምን።ከም’ዚኦም ዝኣመሰሉ ሰባት ናብ ስርሖምን ገዝኦምን ብውሑስ መንገዲ ክመላለሱ እንተኾይኖም ዘይምፍንታት(ምጽቕጻቓት) ካብ ዘለዎ ኵነታት ክእለዩ ኣገዳሲ ይኸውን።

Uppdaterades