Warar la xiriira feyruska corona

N56 2020-09-18

Mamnuucida booqashada hoyga dadka waayeelka ah waxay istaagaysaa 1 Oktoobar

Dawladu waxay go’aamisay in mamnuucidii booqashada ee hoyga dadka waayeelka ee dalka ay istaagto laga bilaabo 1 Oktoobar. 

Hawshan kuwa ku shaqo leh ayaa mas’uul ka ah in booqashadu u dhacdo qaab amaan ah.  Hey’adda arrimaha caafimaadka waxay soo saari doontaa talooyin kuwaas oo taageero u noqonaya booqasahooyinka.  Kuwaasi waxaa ku jiri doonaa tilmaamaha dhanka nidaamyada booqashada, iyadoo xooga la saarayo kala durugsanaanta masaafo ahaan iyo nadaafada.

Haddii faafida cudurka ay meel maxali ah ku korodho waxay Hey’adda caafimaadka bulshada eegi doontaa fursadaha ah in la soo saaro xadaynyo maxali ah iyo inay dhici karto in lagu taliyo in aan la booqan.  

Ilaa iyo inta ka horeysa, inta mamnuucida booqashada weli ansax tahay, waa suurtagal in la iska qaleeyo mamnuucidan haddii ay jiraan xaalado gaar ah.  La xiriir degmadaada ama cidda hawsha mas’uulka ka ah ee arrinta ay hoygu khuseyso si aad u ogaatid waxa ansaxa ah.

Warbixin dheeraad ah oo ka timi Hey’adda arrimaha caafimaadka kuna saabsan joojinta mamnuucidii booqashada (boggan wuxuu ku qoranyahay Iswiidhish)

Warbixin dheeraad ah oo ka timi Maamulka arrimaha bulshada (boggan wuxuu ku qoranyahay Iswiidhish)

Warbixin dheeraad ah oo ku qoran dawlada bogeeda intarnatka (boggan wuxuu ku qoranyahay Iswiidhish)

N55 2020-09-14

Wasaaradda arrimaha dibadda waxay ciribtirtay talo soo jeedintii xiriirka la lahayd socdaallada Dalka Ingriisiga

Wasaaradda arrimaha dibadda waxay ciribtirtay talo soo jeedintii xiriirka la lahayd socdaallada aan muhimka ahayn ee Dalka Ingriisiga. Kaasoo hirgeli doono laga bilaabo 14 setembar.

Go´aanka waxaa u sabab ah in Dowladda Ingriisiga ay aaminsan tahay in dalka Iswiidan u ka tirsan yahay dalalka halista cudurka (Covid-19) ay hooseeyso. Taasoo macneheeda ay tahay in socdaaleyaasha dalka Iswiidan aynan khuseeynin nidaamka karantiinka.

Wasaaradda arrimaha dibadda waxay xilliyadii ugu dambeeyeen ciribtirtay talo soo jeedintii xiriirka la lahayd socdaallada aan muhimka ahayn ee Yurub. Laakiinse macnaha ma ahan in xaaladda ay sidii berri hore ku soo laabatay. Waxaa dhici karto in la hirgeliyo xeerar maxali ah, xaddidoyaal iyo shuruudaha karantiinka, kuwaasoo saamayn ku yeelan karaan socdaaleyaasha dalka Iswiidan.

Iyadoo fiirogaar aan la siin halka qofku u socdaal ku tegi doono, ayaa mar kasta mas´uuliyadda waxay saaran tahay socdaalaha. Socdaale kasta waa in socdaalka kahor si fiican isugu diyaariyaa, sida aad raadsato warbixin ku saabsan xeerarka maxaliga ka hirgaleen, iyo inaad tixgeliso talo soo jeedinta iyo dardaaranka dowladaha maxaliga.

N54 2020-09-11

Wasaaradda arrimaha dibadda waxay ciribtirtay talo soo jeedintii xiriirka la lahayd socdaalada Dalka Qubrus

Wasaaradda arrimaha dibadda waxay ciribtirtay talo soo jeedintii xiriirka la lahayd socdaalada aan muhimka ahayn ee Dalka Qubrus, kaasoo hirgeli doono laga bilaabo 10 setembar.  Go´aanka waxaa u sabab ah in Dalka Qubrus ay xayiraadda ka qaaday socdaaleyaasha dalka Iswiidan ee berri hore socdaalo dalkooda ku tegi jiray.

Socdaaleyaasha dalka Iswiidan ma khuseeyo nidaamka karantiinka, waa haddii socdaalaha u haysto caddaynta waxkamajiraanka shaybaarka cudurka (Covid-19).

Ku saabsan dalalka ee Midowga Yurub, Is-bahaysiga dalalka Midowga Yurub, Norway, Iceland iyo Liechtenstein iyo Goobaha (Schengen) iyo Ingriisiga waxaa weli socdaaleyaasha lagula talinayaa in aynan ku dhaqaaqin socdaal aan muhim ahayn ilaa 23 setembar 2020.

N53 2020-09-08

Culeys weyn oo xagga baaritaanka ah ayaa saaran dhawr gobal

Waa ay korortay daneynta ku aaddan baaritaanka infekshinka covid-19 oo markaas taagan. Waxay taasi keentay in waqtiga sugitaanku goballo badan kordhay, tusaale ahaan Kronoberg, Sörmland, Dalarna iyo Gobalka Skåne.

Laamaha caafimaadku waxay ka shaqeeyaan sidii ay u kordhin lahaayeen qaabka, una gaabin lahaayeen waqtiga sugitaanka baaritaanka iyo jawaabta baaritaanka.

Haddii aad leedihid calaamad cudur waxaa laguugula talinayaa in aad is baartid. Taasi xitaa wey khuseysaa carruurta dhigata fasalka dugsiga xannaannada. Gobal kasta iminka baaritaan ku sameeyo carruurta sii yar-yar. 

Si aad wax dheeraad ah uga ogaatid baaritaannada leeska qaadayo, la xiriir gobalkaaga ama Hagaha caafimaadka ee 1177.

Akhriso wax dheeraad ah oo ku aadda calaamadaha caadiga ah ee covid-19

Akhriso wax dheeraad oo ku aaddan baaritaannada covid-19

N52 2020-08-31

Carruurta iyo dhallinyarada leh calaamadaha covid-19 waxaa lagu talinayaa in la baaro

Carruurta iyo dhallinyarada leh calaamadaha cudurka covid-19 waxaa lagu talinayaa in lagu sameeyo baaritaanka loogu yeero PCR, si ay si degdeg ah ugu laaban karaan iskoolka.

Hey’adda caafimaadka bulshadu waxay soo saartay hage goballada ka taageeraya shaqadooda ku aaddan muujinta infekshinka covid-19 ee haya carruurta iyo dhallinyarada. Waxay Hey’adda caafimaadka carruurtu ku talineysaa in la baaro carruurta dhigata fasalka dugsiga xannaanada, fasalka 1-9 ama ku jira da’da dugsiga sare haddii ay leeyihiin calaamado cudur oo u ekaan kara covid-19. Sidaas ayey carruurtu si degdeg ah ugu laaban kartaa iskoolka haddii jawaabtu ay sheegto in aysan cudurka qabin, ayna xaaladdooda kale ay guud ahaan suurta gelineyso.

– Carruurta iyo dhallinyaradu waxay wacnaan ku dareemaan in ay dhigtaan iskool iyo hawlo maalmeed kale, taasina waa sabab muhiim ah oo keeneysa in baaritaan lagu sameeyo kooxda da’dan ah. Waxaa horay kooxdan lagula taliyay in ay guriga joogaan haddii ay leeyihiin haba yaraatee calaamado cudur. Baaritaanka haddii lagu la sameeyo waxay in ka badan intii hore dib ugu laaban karaan iskoolkooda xitaa haddii ay ku hareen calaamado cudur oo yar-yar, oo aan laga helin cudurka, ayey leedahay Karin Tegmark Wisell, madax qeybeed ka tirsan Hey’adda caafimaadka bulshada.

N51 2020-08-31

Ku saabsan iska tallaalida cudurka waa in waayeellada iyo kooxaha cudurka u halista u yahay mudnaanta koowaad la siiyaa

Markii tallaalka looga hortago cudurka [Covid-19] la ansixiyo lagana helo dalka Iswiidan waa in ku saabsan iska tallaalida cudurka waa in dadyowga da´dooda 70 sano jir ah ama ka waawayn, kooxaha cudurka u halista u yahay kale iyo shaqaalaha xarumaha daryeel-caafimaadeedka iyo xannaanadda waa in mudnaanta koowaad la siiyaa. Hay`adda arrimaha caafimaadka dadwaynaha [Folkhälsomyndigheten] u gudbisay dowladda oo ku saabsan qorshaha qarmeed ee xiriirka la leh tallaalka looga hortago cudurka [Covid-19].

Ku saabsan shaqaalaha xarumaha daryeel-caafimaadeedka iyo xannaanadda, waxay ka kooban yihiin kuwa ka hawlgallada goobaha waayeellada lagu daryeelo, daryeelka caafimaadka/bukaanka iyo shaqaalaha daryeelo dadyowga halis ugu jira in hab halis ah ugu xannuunsadaan cudurka [Covid-19].

Tani waa qayb wargelinta kamid ah, waxaana Hay`adda arrimaha caafimaadka dadwaynaha [Folkhälsomyndigheten] laga soo xigsaday in wixii ku saabsan nooca tallaalka iyo nooca badbaadada tallaalka laga heli karo goor dambe la qiimayn doono. Tan kale weli lama hayo warbixin ku saabsan goorta dalka Iswiidan laga heli doono tallaal waxtarkiisa la ansixiyay.

Qorshaha qarmeed ee xiriirka la leh tallaalka looga hortago cudurka [Covid-19] waxaa wadajir u diyaariyay Hay`adda arrimaha caafimaadka dadwaynaha [Folkhälsomyndigheten], Golaha barwaaqosoonka iyo caafimaadka ee qaranka [Socialstyrelsen], Hay´adda difaaca rayidka iyo diyaarsanaanta [Myndigheten för samhällsskydd och beredskap], Maamullada dowladaha hoose iyo gobollada Dalka Iswiidan [Sveriges Kommuner och Regioner], Isku-duweha qaranka ee arrimaha tallaalka cudurka [Covid-19] iyo Dhakhtarka arrimaha kormeerida cudurrada faafa [Smittskyddsläkare] iyo wakiilada gobollada.

N50 2020-08-28

Muddada mamnuucidda soo-gelida dalka Iswiidan ee kummeelgaarka ahayd oo la kordhiyay 

Dowladda waxay go´aamisay in la kordhiyo muddada mamnuucidda soo-gelida dalka Iswiidan ee kummeelgaarka ahayd. Dalalka ay mamnuucidda khuseeyso waa kuwa ku yaalaan dibada dalalka Midowga Yurub iyo Is-bahaysiga dalalka Midowga Yurub, Norway, Iceland iyo Liechtenstein [EES], taasoo lagu kordhiyay ilaa 31 oktoobar 2020.

Ulajeedada mamnuucidda laga leeyahay ayaa waxay tahay, in hoos loo dhigo heerka faafinta fayruuska [Corona], wuxuuna khuseeya dalalka aan ka tirsanayn Midowga Yurub, Ingriisiga, Norway, Iceland, Liechtenstein iyo Switzerland.

Warbixin dheeraad oo ku saabsan mamnuucidda ka aqriso

N49 2020-08-27

Wasaaradda arrimaha dibaddu waxay meesha ka saartay kala talinti u safridda Bulgaariya, Holland iyo Romaaniya

Wasaaradda arrimaha dibaddu waxay meesha ka saartay kala talinti u safridda aan lagama maarmaanka ahayn ee Bulgaariya, Holland iyo Romaaniya. Taasi waxay billaabaneysaa laga billaabo 27 Agoosto 2020.

Dhanka dalalka kale ee ka mid ah Midowga Yurub, EES (Iskaashiga dhaqaalaha ee Yurub) iyo aagga Schengen iyo United Kingdom waa la dheereeyay talada ah in aan lagu tagin safaro aan lagama maarmaan ah ilaa iyo oo ay ku jirto 9 Sebteembar 2020.

Isla mar ahaantaas waxaa, ilaa iyo 15 Nofeembar 2020, dadka lagala talinayaa u safridda waddamada ka baxsan Midowga Yurub, EES iyo aagga Schengen iyo United Kingdom.

N48 2020-08-26

Imminka waxaa albaabada loo furay codsiyada gunnooyinka loogu talagalay kooxaha cudurka u halista u yahay

Khasnadda caymiska bulshada [Försäkringskassan] waxay maanta albaabada u furtay fursadaha codsiyada gunnooyinka loogu talagalay dadyowga shaqooyinkooda ka fadhiisteen maadaama ay ka tirsan yihiin kooxaha cudurka [Covid-19] u halista u yahay. Qofku wuxuu codsan karaa in xisaabinta gunnada looga soo bilaabo 1 luulyo ilaa 30 setembar.

Gunnada waxaa laga codsada barta internetka  ee Khasnadda caymiska bulshada. Codsadeha waa in warqadda caddaynta dhakhtarka ku xaqiijiya in uu ka tirsan yahay mid kamid ah  kooxaha cudurka [Covid-19] u halista u yahay  oona u xaq u leeyahay qaadashada gunnada. 

Sidoo kale qofka shaqo haysto ama iskiisa u shaqaysto/ganacsade ah, kaasoo isagoo gurigiisa ku sugan aan shaqaysan karin, wuxuu haysta fursadda gunnada lagu codsado. Shuruudaha waxaa kamid ah in shirkadda uu shaqeeyo aynan siin karo hawlgallo kale ama siyaabo kale loola qabsin karin xaaladda shaqada taasoo looga hortegi karo faafinta fayruuska.

Warbixin dheeraad oo arrintaas ku saabsan waxaad ka aqrisan kartaa barta internetka ee Khasnadda caymiska bulshada (warbixinta af-iswiidish ayay ku qoran tahay) 

N47 2020-08-24

Qiilka ku aaddan xeerka 50-ka qof waa la baarayaa

Xukuumaddu waxay baareysaa khafiifinta xeerka mamnuucaya isu imaatinka iyo kulamada guud ee ay isugu imaanayaan in ka badan 50 qofood. Xadka ku aaddan in ugu badnaan 50 qof ay isu imaan karaan waa xeer muhiim ah oo sii jirayaa.

Waxyaabaha laga yaabo in qiil loo dayo waxay taabanayaan laba aag.

Mid ka mid ah kuwaas waa meelaha leesugu adeego, tusaale ahaan biibitooyinka iyo maqaayadaha leh muusiko toos ah. Halkaas oo ay suurta gal tahay in lagu qabto xaflado muusiko ama bandhigyo.

Hindisaha kale wuxuu ku saabsanyahay isu diyaarinta u qiil dayidda munaasabadaha qaarkood si loogu oggolaado dadweyne fadhiisanaya. Waxay taasi khuseysaa tusaale ahaan isboortiga iyo xaflado nooc walba leh.

Hindisuhu wuxuu abaabulayaasha u dhigayaa shardi ah in ay qaadaan tallaabooyin ku aaddan in dadweynuhu ay masaafo isu jirsan karaan si xafladdu ay ugu dhacdo si aamin ah marka laga eego dhanka faafitaanka cudurka.

Hindisaha waxaa tusaale ahaan loo gudbinayaa Hey’adda caafimaadka carruurta.

N46 2020-08-24

Dalka Iswiidan wuxuu heshiis ku saabsan iska tallaalida cudurka loo yaqaanno [Covid-19] la galay Midowga Yurub

Dalka Iswiidan wuxuu ka qaybgeli doonaa heshiis ka dhaxeeyo Golaha Midowga Yurub iyo shirkadda Astra Zeneca, kaasoo ku saabsan iibsashada tallaalida cudurka loo yaqaanno [Covid-19]. Waa go´aan ay dowladda gaartay.

Heshiiska dhexmaray Golaha Midowga Yurub iyo shirkadda dawooyinka soo saarta Astra Zeneca, oo ah shirkad dalka Iswiidan iyo dalka Ingriisiga wadajir u leeyihiin. Tirada qiyaasta tallaalka isku-darkii waa 300 malyuun. Shir jaraaíd oo ay dowladda maalintii khamiista gelinka dambe qabatay, waxay shaacisay in heshiiska u hirgeli doono kaddib markii tallaalka la ansixiyo waxtarkiisa.

Heshiiska waxaa ku xusan in dal kasta la siin doono tiro qiyaas oo waafaqsan tirada shicibka dalkaas ku nool. Ku saabasan dalka Iswiidan waxaa loo qondheeyay qiyaastii 6 malyuun oo qiyaas ah. Islamar ayaa dalalka la siin doonaa tallaalyada loo qondheeyay.

Hay`adda arrimaha caafimaadka dadwaynaha [Folkhälsomyndigheten] ayaa go´aan ka gaari doonto kala mudnaan-siinta kooxaha shicibka ee cudurka laga tallaali doono. Markii taariikhda ay ku beegan tahay 31 agoosto ayay hay´adda soo bandhigi doontaa qorshaha qarmeed ee tallaalka xiriirka la leh.

N45 2020-08-24

Mamnuucida booqashada hoyga dadka waayeelka ah waa la dheereeyay

Dawladu waxay go’aamisay in la dheereeyo mamnuucida booqashada ee hoyga dadka waayeelka ah ilaa iyo 30-ka Sebtembar.  

Dawladu waxaa kale oo ay Hey’adda arimaha caafimaadka iyo Maamulka arimaha bulshada u hawl saartay inay eegeen haddii mamnuucida booqashada ee ku meel gaarka ahi ay sii socon doonto inay ansax ahaato wixii ka dambeeya 30-ka Sebtembar.

– In la ilaaliyo dadka waayeelka ah waxay tahay siina ahaan doontaa arin ay ahmiyad siinayso dawladu.  Isla markaas waxaa muhiim ah in xadeynyaha xaalada dadka waayeelka ah ay la jaan qaado marka la eego dhanka sida cudurka faafay ee korona u socdo iyo sida faafida cudur u eegtahay heer bulsho, sidaas waxaa sheegtay wasiirada arimaha bulshada Lena Hallengren.

Haddii labadan hey’ad dawladeed ay u arkaan in mamnuucida ku meel gaarka ah ay joogsan karto wixii ka dambeeya 30-ka Sebtembar markaas iyaga ayaa soo bandhigi doona talaabooyinka joojin kara in cudurkan ku faafo hoyga dadka waayeelka ah.

Macluumaad urursan looguna talogalay adigaaga ka weyn 70 sano ama ka mid ah dadka khatarta ku jira.

2020-08-17 N44

Hey’adda waddooyinka: Safar keliya haddii ay khasab tahay – ka fogaw safarka marka gaadiidku wada degdegsanyahay

Fasaxa shaqada iyo fasaxa xagaaga ka dib wey kordhayaan khataraha ciriiriga gaadiidka dadweynaha iyo jaamka gaadiidka labaduba. Shirki jaraa’id ee Hey’adaha dowladda ee Khamiistii ayey sidaas darteed Hey’adda waddooyinku ku xasuusisay dadweynaha in ay mas’uuliyaddooda qaataan inta deyrta lagu jiro iyagoo safraya haddii lagu khasbanyahay oo keliya.

– Nidaamku si fiican ayuu u shaqeynayaa, laakin waxaa qof walba looga baahan karaa caawimaad si aan u suurta gelinno safar aamin ah marka bulshadu si dhab ah isugu dhex yaaceyso fasaxa shaqada iyo fasaxa xagaaga ka dib. In beddel ahaan dhammaan gawaari la soo qaato maaha sidoo kale xal, maxaa yeelay waxay taasi waddooyinka ku keeni kartaa jaam xagga gaadiidka ah oo xannibaya safarrada lagama maarmaanka ah iyo gaadiidka wax daabula, ayuu yiri Roberto Maiorana, madaxa hawlaha aagga gaadiidka oo mas’uul ka ah qorsheynta socodka gaadiidka iyo hagiddiisa.

Wax dheeraad ah oo ku aaddan safarrada gudaha ka akhriso.

2020-08-13 N43

Isbadalada dhanka talooyinka in aan la safrin

12ki Agoosto ka dib meesha waa laga saaray kala talinti ku aaddaneyd u safridda Lijshenstayn iyo Osteriya.

Xilli hore waxay Wasaaradda Arrimaha Dibaddu joojisay taladii ahayd in la joojiyo safarada aan lagama maarmaanka ahayn ee lagu tagayo, Andoora, Beljam, Danmarka, Faransiiska, Giriiga, Islaand, Talyaaniga, Karawaatiya, Luxemburg, Moonako, Norway, Boolan, Saan Mariino, Isbayn, Switizerland Jarmalka, Hangari iyo dawlada Fatikaanka.

Waddamada kale ee EU, EES iyo aagga Schengenka iyo Ingiriiska waxaa kala talinta safarrada aan lagama maarmaanka ahayn la dheereeyay ilaa iyo 26 Agoosto 2020.

Dhanka dalalka ka baxsan Midowga Yurub, EES iyo Shengen waxay Wasaaradda Arrimaha Dibaddu horey go’aan uga gaartay in lagu taliyo inaan lagu tegin safaro lagama maarmaan ah ilaa iyo oo ay ku jirto 31 Agoosto.

Dheeraad ku saabsan safarada dalka dibediisa iyo in la joogo dalka dibediisa

2020-07-31 N42

Sii wad inaad guriga ka soo shaqayso haddii fursadaa aad haysato

Hay`adda arrimaha caafimaadka dadwaynaha [Folkhälsomyndigheten] waxay talo ahaan soo jeedinaysaa, in dadka fursad u haysta in hawlaha shaqada ay qabtaan iyagoo hoygooda ku sugan, in ay sii wadaan taas xitaa xilliga xagaaga. Waa tallaabo kaalin ka geysanayso hoos u dhigidda tirada xiriirka iyo heerka ciriiriga ee gaadiidka dadwaynaha. 

Covid-19 weli wuu ku faafayaa gudaha Iswiidhan.  Si loo yareeyo tirada xaaladaha covid-19 waxaa muhiim ah in la sii wado in dadku kala durko oo la yareeyo tirada kulamada lala leeyahay dadka kale.  

Dad badan fursad uma haystaan inay ka soo shaqeeyaan guriga, tusaale ahaan dadka ka shaqeeya qaybta adeegyada siiya dadweynaha ama dhanka xanaanada iyo daryeelka.  Si iyagu ay sida ugu amaansan ay u awoodaan inay u tagaan ugana yimaadaan shaqooyinkooda waxaa muhiim ah in la isku dayo in la iska ilaaliyo ciriiriga.

Hey’adda caafimaadka bulshada waxay sidaas darteed ku telineysaa in inta ugu badan ee dad ah ee suurtagal ah ay ka soo shaqeeyaan iyagoo jooga guriga.  Marka ay jirto in qof gurga ka soo shaqeeyo wakhti dheer waxaa aad muhiim u ah in shaqo-bixiyuhu ahmiyad siiyo mas’uuliyada ka saaran xaalada shaqo.

Taladani waxay shaqaynaysaa ilaa iyo inta talooyinka guud shaqaynayaan, xaalada iminka iyo ilaa iyo 31 Diisambar 2020.

2020-07-31 N41

Isbadalada dhanka talooyinka in aan la safrin

Ka dib 29 Julaay waxaa la joojiyay taladii in la iska daayo safarada aan lagama maarmaanka ahayn ee lagu tagayo Daanmaark, Noorway, Iswisarlaand iyo Jeega. 

Xilli hore waxay Wasaaradda Arrimaha Dibaddu joojisay taladii ahayd in la joojiyo safarada aan lagama maarmaanka ahayn ee lagu tagayo, Andoora, Beljam, Faransiiska, Giriiga, Islaand, Talyaaniga, Karawaatiya, Moonako, Laksamborg, Boolan, Saan Mariino, Isbayn, Jarmalka, Hangari iyo dawlada Fatikaanka.

Dhanka dalalka kale ee ka mid ah Midowgya Yurub, EES iyo aaga Shengen iyo United Kingdom waa la dheereeyay talada ah in aan lagu tagin safaro aan  lagama maarmaan ah ilaa iyo oo ay ku jirto 12 Agoosto.

Dhanka dalalka ka baxsan Midowgya Yurub, EES iyo Shengen waxay Wasaaradda Arrimaha Dibaddu horey go’aan uga gaartay in lagu taliyo inaan lagu tegin safaro lagama maarmaan ah ilaa iyo oo ay ku jirto 31 Agoosto. 

2020-07-22 N40

Hey’adda caafimaadka bulshada, ku saabsan difaaca jirka ee ka dhanka ah covid-19

Qofki horay loo xaqiijiyay in uu ku dhacyay covid-19 aadbey u yartahay khatarta ah in uu mar kale cudurku ku dhacyo, ugu yaraan lix bilood. Saas waxaa qortay Hey’adda caafimaadka bulshada oo hageysa goballada iyo degmooyinka.

La xaqiijiyay waxaa loola jeedaa in qofka laga helay infekshin markaas haya ama mid uu qofku ka reystay, ama in qofka laga helo unugyada difaaca ee cudurka ka dhanka ah. Ka dib marka uu qofka infekshinku ku dhacyo waxay u badantahay in uu jirkiisu yeesho wax uun difaac ah xitaa haddii uusan lahayn unugyo difaac oo laga qiyaas qaadan karo, ayey Hey’adda caafimaadka bulshadu qoreysaa.

Qofka loo arko in uu leeyahay wax uun difaac ah, gebi ahaanna ka maran calaamadaha cudurka waa ay yartahay khatarta uu ugu jiryo in isaga cudurka la qaadsiiyo ama uu sii faafiyo. Waxay taasi ka dhigantahay in dadka kale waqti lala qaadan karo, xitaa dhismooyinka gudohooda, iyadoo aan taas loo eegeyn in kuwa lala kulmayo ama qofka naftirkiisu uu ka tirsanyahay koox khatar ku jirta iyo in kale.

Qof walba waa in uu mar walba sameeyo qiimeyn isaga u gaar ah oo ku aaddan kuwa uu waqtiga la qaadanayo. Waa in dhammaan la sii wadaa raacitaanka talooyinka ku aaddan yareynta faafitaanka cudurka. Xagga laamaha caafimaadka iyo daryeelka waa in ruutiinka la xiriira nadaafadda iyo qalabka badbaadada la raacaa.

Sidan ayaan ku yareyneynaa faafitaanka cudurka:

  • Guriga joog haddii aad leedihid calaamadaha covid-19.
  • Badanaaba dhaq gacmaha.
  • Dadka kale masaafo u jirso.
  • Taxaddir lahaw marka aad booqaneysid dadka da’da ah iyo kuwa ka tirsan kooxda khatarta ku jirta.
  • Ka fogaw isku imaatinyada ay bulsho badan joogto.

2020-07-16 N39

Isbeddel ku yimid safar kala talinti dadka ee UD

Wasaaradda Arrimaha Dibaddu, UD, waxay 15 Luulyo ka dib meesha ka saareysaa kala talinti ku aaddaneyd aaditaanka Andorra, Polen iyo Jarmalka. Laakiin dhanka kale waxay UD soo celineysaa kala talinti ku aaddaneyd aaditaanka Switzarland, oo shaqeyneysa laga billaabo 15 Luulyo ilaa iyo 29 Luulyo.

UD si is daba joog ah ayey macluumaadka u cusbooneysiisaa marka laga hadlayo isbeddellada talooyinka ku aaddan safarrada ee xagaaga, si qorshaha loo fududeeyo maxaa yeelay xaaladdu si degdeg ah ayey isu beddeli kartaa covid-19 awgiis.

Waxaa horay meesha looga saaray kala talinta safarrada aan lagama maarmaanka ahayn ee lagu aadayo 14 waddan, waxaa iminka liiskaas lagu daray seddax waddan: Andorra, Polen iyo Jarmalka, laakin xagga Switzarland waa la soo celiyay kala talinti ku aaddan safarrada aan lagama maarmaanka ahayn, tusaale ahaan xagaabaxa.

Waddamada kale ee EU, EES iyo aagga Schengenka iyo Ingiriiska waxaa kala talinta safarrada aan lagama maarmaanka ahayn la dheereeyay ilaa iyo 29 Luulyo 2020.

Marka laga hadlayo waddamada kale ee ka baxsan EU, EES, Schengenka iyo Ingiriiska waa laga talinayaa in ay dadku u safraan ilaa iyo 31 Agoosto 2020.

Halkan waxaa ku jira liis waddamo ay UD ku talineyso in aan loo safrin. (Boggu waa af-Iswiidhish)

2020-07-06 N38

Mamnuucidda ku meel gaarka ah ee soo gelitaanka Iswiidhan oo la dheereynayo ilaa iyo 31 Agoosto

Xukumaddu waxay maanta go’aan ku gaartay in ay dheereyso mamnuucidda ku meel gaarka ah ee soo gelitaanka waddanka ilaa iyo 31 Agoosto. Isla mar ahaantaas musaafiriin badan ayey xukuumaddu xannibaadaha ka khafiifisay.

Mamnuucidda ku meel gaarka ah ee soo gelitaanka waddanku waxay billaabatay 19 Maarso, waxayna billaw ahaan shaqeyneysay 30 maalmood. Markaas ka dib waa la dheereeyay talooyin uu Guddiga Midowga Yurub bixiyay ka dib.

Xukuumaddu waxay sidoo kale go’aamisay in ay khafiifiso xannibaadaha soo gelitaanka waddanka. Horay tusaale ahaan muwaadiniinta Midowga Yurub iyo xubnaha qoysaskooda ka tirsan iyo dadka Iswiidhan sharciga ku leh waa loo oggolaa in ay Iswiidhan soo galaan, haddii ulajeeddadu ay ahayd in ay soo guryo noqdaan. Go’aanka maanta wuxuu ka dhiganyahay in meesha laga saaray shardigi ahaa in soo gelitaanka waddanka lagu xiro in ulajeeddaadu tahay in la soo guryo noqonayo. Sidaas darteed soo gelitaanka waddanka waa loo oggolyahay muwaadiniinta Midowga Yurub iyo dadka degganaashada waddanka ku leh iyadoo aan loo eegeyn ulajeeddada safarkooda. Shardiga guryo noqoshada waa laga dul qaaday sidoo kale xubnaha qoysaskooda ka tirsan.

Sidoo kale kooxaha ee waddanka soo geli kara waa la kordhiyay iyadoo dadka deggan waddamo la cayimay oo ka baxsan Midowga Yurub laga reebay mamnuucidda soo gelitaanka waddanka.

Isbeddelladu waxay dhaqan gelayaan 4 Luulyo.

2020-07-03 N37

Sidii hore waa ay ka fududdahay in aad dadka waqti la qaadatid haddii aad leedihid unugyada lidka ku ah covid-19

Hey’adda caafimaadka bulshadu waxay u aragtaa in dadka laga helay unugyada cudurka lidka ku ah ay si ka ballaaran sidii hore waqti ula qaadan karaan qoyska iyo saaxibbada. Taasi micno dheeri oo muhiim ah ayey u leedahay dadka ka waaweyn 70 sano iyo kooxaha khatarta ku jira.

In qofka laga helo unugyada cudurka lidka ku ah waxaa loo arkaa in ay yareyneyso khatarta ah in cudurka qofkaas la qaadsiiyo, taasoo yareyneysa in uu qofku cudurka sii gudbiyo. Qiimeyntu waxay shaqeyneysaa iyadoo uu shardigu yahay in uu qofku sii wadyo raacitaanka talooyinka guud ee hey’adaha dowladda, iska dhaafyo waxyaabaha layska reebay, raacyana xeerka jira si bulshada dhexdeeda looga yareeyo faafitaanka cudurka. Waxaa tusaale ahaan muhiim ah in la sii wado dhiqidda gacmaha, in masaafo loo jirsado dadka ka baxsan kuwa uu caadi ahaan qofku waqti la qaato iyo in uu guriga joogyo haddii uu qofku bukyo.

In qofka laga helo unugyada cudurka lidka ku ah waxay u badantahay in ay gebi ahaan ama qeyb ahaan qofka ka ilaalineyso in uu infektionku ku dhacyo ilaa iyo sanad barkiis laga billaabo maalinti uu qofku helyay natiijada baaritaankiisa. Marki ay aqoon dheeraad ah soo kororto waxaa dhici karta in aragtidan la cusbooneysiiyo.

– Waxaan iminka u aragnaa in ka helitaanka qofka ee unugyada cudurka lidka ku ah ay kor u qaadeyso fursadaha ku aaddan in uu qofku waqti la qaato gaar ahaan xigtadiisa, taasoo micno weyn ugu fadhin karta gaar ahaan dadka ka waaweyn 70 sano iyo dadka ka tirsan kooxaha khatarta ku jira. Waxay sidoo kale si ka ballaaran markii hore ula kulmi karayaan xigtada leh unugyada difaaca jirka xitaa haddii iyagu aysan kuwaas lahayn. Laakin waxaa mar walba loo baahanyahay in uu qofku qiimeyn iskiis u sameeyo isagoo ka duulaya xaalad walba goonideeda, qof ahaanna u qaadanaya mas’uuliyaddiisa, ayey leedahay Karin Tegmark Wisell, madax qeybeedka Hey’adda caafimaadka bulshada.

Si loo adeegsado natiijada baaritaanka waxaa muhiim ah in ay leeyihiin awood wax qabad oo aad u sarreysa, ayna bixinayaan natiijo baaritaan oo lagu kalsoonaan karo.

2020-06-30 N36

Maamulka dhexe oo arrimaha bulshada: Way yaraatay tirada dadka raadiya rugta qaabilaada deg-dega inta lagu jiro baahida cudur

Booqashooyinka rugaha deg-dega ah ee dalka si xoog leh ayay u yaraatay markii covid-19 ku faafay gudaha Iswiidhan.  Maamulka dhexe oo arrimaha bulshada waxay ka digaysaa natiijooyinkan. 

Intii u dhaxaysay toddobaadkii 10 iyo 14 waxay tirada booqashooyinka hoos u dhacday boqolkiiba 31 dhanka rugaha qaabilaada ee deg-dega.  Waxaa ugu badnaa da’da ah 0-17 sanno iyo dadka ah 70 sanno ama ka weyn kuwaas oo booqashadoodu hoos u dhacday.

– Dadka leh calaamado khafiif ah tusaale ahaan cudurada wadnaha, kansar iyo cudurada kale ee khatarta ah ee sugaya inay raadsadaan daryeel caafimaad waxaa ku dhici kara saamayno kedis ah oo khatar leh, hoos u dhacyo awooda ama haba ugu darnaatee dhimasho, sidaas waxaa sheegtay Thea Enhörning, baaraha Maamulka dhexe oo arrimaha bulshada.

Dhanka rugaha qaabilaada deg-dega ee xanuunada maskaxiyanka ahna way yaraadeen booqashooyinku qiyaastii boqolkiiba 22 intii lagu jiray faafida cudurka koroona. 

Daraasad ayaa muujisay in xitaa tirada dadka soo booqda daryeelka ilkaha ay ku dhawaad nus ahaan noqotay laga bilaabo toddobaadkii 2-10 ilaa toddobaadkii 14-16, xilligaas oo tiradu ugu hooseysay.

Wel-welka in cudur la qaado iyo rabis la’aanta in aan culeys la saarin daryeelka caafimaadka ayaa noqon karaa dhowr sababood, sidaas waxaa muujisay daraasad ay samaysay Maamulka dhexe oo arrimaha bulshada. 

2020-06-25 N35

Xukuumaddu waa ay dheereysay mamnuucidda soo gelitaanka Iswiidhan

Si loo yareeyo saameynta faafitaanka feyruska corona ayey xukuumaddu u dheereysay mamnuucidda ku meel gaarka ah ee soo gelitaanka waddanka ilaa iyo 7 Juun.

Mamnuucidda ku meel gaarka ah ee soo gelitaanka Iswiidhan waxay billaabatay in ay dhaqan gasho 19 Maarso, seddax mar ayaana horay loo dheereeyay. Maalinti khamiista ayey xukuumaddu sheegtay in mamnuucidda soo gelitaanka waddanka la dheereeyay ilaa iyo 7 Luulyo. Go’aanka waxaa lagu gaaray talo uu soo jeediyay guddiga Midowga Yurub.
Ula jeeddada mamnuucidda soo gelitaanka waddanku waa in la khafiifiyo saameynta faafitaanka feyruska corona iyo in la yareeyo dillaacidda covid-19.

Mamnuuciddu waxay sidi markii horaba khuseysaa dhammaan dadka ajaanibta ah ee Iswiidhan uga imaanaya waddamo aan ahayn waddamada Midowga Yurub, Ingiriiska, Norway, Island, Liechtenstein iyo Switzarland. Muwaadiniinta Iswiidhishka ma khuseyso mamnuuciddu.

2020-06-18 N34

Wasaaradda arrimaha dibaddu waxay 30 Juun meesha ka saareysaa kala talinti ku aaddaneyd u safridda toban waddan

Wasaaradda arrimaha dibaddu waxay laga billaabo 30 Juun meesha ka saareysaa kala talinti u safridda toban waddan: Biljamka, Faransiiska, Giriigga, Island, Talyaaniga, Kroatia, Luxemburg, Portugal, Switzarland iyo Spain. Laakinse waddamada kale waa ay sii soconeysaa kala talintooda.

Sababta toban waddan looga qaadayo xayiraaddu, waa in ay waddamadaas dhankooda xudduudaha u fureen musaafiriinta ka yimaada Iswiidhan iyo waddamada kale ee EU. Taasi waxay yareyneysaa kalsooni darrada musaafiriinta Iswiidhishka, ayey ulajeedda wasaaradda arrimaha dibaddu.

Isla mar ahaantaa waxay wasaaraddu dooneysaa in ay hoos ka xarriiqdo in mas’uuliyad weyn ay saarantahay qofka shakhsiga ah: dadka waddamadaas u safraya waxay u baahanyihiin in ay qiimeyn ku sameeyaan in ay dhab ahaanti u baahanyihiin in ay aadaan, in ay si fiican ugu diyaar-garoobaan waddanka ay aadayaan in ay diyaar u yihiin in ay raacaan talooyinka hey’adaha dowladda ee maxalliga ah iyo tilmaamooyinka goobta. Haddii ay ka muuqdaan calaamadaha covid-19, gebi ahaanba ma safri kartid. Waddamada kala duduwan waxay kala leeyihiin hannaan kala duduwan marka la eego faafitaanka cudurka, tusaale ahaan feebaro koontaroolid, shardi ah in afka la xirto iyo xeerar ku aaddan masaafada ay dadku isu jirjirsanayaan.

Waddamada kale ee ka tirsan EU, EES iyo Schengen waxaa dadka laga talinayaa in ay aadaan ilaa iyo 15 Luulyo haddii aysan lagama maarmaan ahay. Isla mar ahaantaasna Wasaaradda arrimaha dibaddu waa ay dheereyneysaa kala talinti ku aaddaneyd u safridda waddamada ka baxsan EU, EE iyo aagga Schengen, kala talintaasna waxaa ay shaqeyneysaa ilaa iyo 31 Agoosto.

Qeyb muhiim ah oo ka mid ah farriimaha Wasaaradda arrimaha dibaddu waa in Wasaaradda ama hey’adaha dibadda ee dowladdu aysan gaadiid Iswiidhan keena u habeyn karin ciddii laga yaabo in ay ku adkaato in ay waddanka ku soo laabato xaaladda iminka lagu jiro awgeed.

Si aad wax walba oo markaas taagan loola socdo waxay Wasaaradda arrimaha dibaddu ku talineysaa in la soo degsado app-ka Wasaaradda arrimaha dibadda ee Resklar iyo in macluumaadka safarka ee safaaradaha lagala socdo boggeenna intarneetka Sweden Abroad. Boggu waa af-Iswiidhish.

2020-06-16 N32

Mamnuucidda booqashada meelaha dadka da’da ah lagu xannaaneeyo waa la dheereeyay

Mamnuucidda qaran ee booqashada meelaha dadka da’da ah lagu xannaaneeyo waxaa la dheereeyay ilaa iyo 31 Agoosto, ayey maalinti isniinta shir jaraa’id ku sheegtay wasiiradda arrimaha bulshada Lena Hallengren. Ulajeeddada laga leeyahay mamnuucidda booqashadu waa in la yareeyo khatarta is-qaadsiinta covid-19.

Maadaama la dheereeyay mamnuucidda booqashada waxay xukuumaddu markaa rabtaa in sidaas oo ay tahay uu hoyga dadka da’da ah helyo taageero si loo suurta geliyo in dadka da’da ah iyo xigtadoodu ay wada xiriiraan. Waxay xukuumaddu Hey’adda caafimaadka u xil saartay in ay kordhiso taageerada meelaha dadka da’da ah lagu xannaaneeyo, si loo suurta geliyo in si aamin ah loo booqdo. Waxay taasi noqon kartaa in la siiyo qalab la isku ilaaliyo, in booqashada laga dhigo dhismada dibaddeeda ama la adeegsado qalab digital ah, sida fidsanayaasha intarneetka.

2020-06-15 N31

Covid-19 wuxuu Iswiidhan ka soo galyay waddamo badan

Hey’adda caafimaadka bulshadu waxay khariidadeysay, isna barbar dhigtay hiddesidaha feyruska corona ee musaafiriinti soo guryo noqday. Mid ka mid ah waxyaabaha natiijooyinka laga fahmay waa in ay u badantahay in covid-19 uu Iswiidhan yimid marar kala duduwan, kana soo galyay waddamo kala duduwan.

Marka laga reebo tan la ogyahay ee ah in uu ka yimid Talyaaniga iyo Osteria waxay baaritaannadu muujinayaan in cudurku Iswiidhan uga yimid tusaale ahaan Ingiriiska, Faransiiska, Holland iyo USA.

Natiijada Hey’adda caafimaadka bulshadu, ka dib marki ay is barbar dhigtay hiddesidaha feyrusku, waa in ilaalada cudurrada faafa ee goballadu ay si weyn u baajiyeen in cudurki Talyaaniga ka yimid uu si fiican u sal dhigto Iswiidhan.

Baaritaanku wuxuu sidoo kale muujinayaa in feyruska corona uu sidoo kale la yimid musaafiriin ka kala yimid waddamo kala duduwan oo Yurub ah iyo USA horbaba dhammaadki Febraayo iyo billawgi Maarso. Waxaa ay sidaas darteed u badantahay in cudurku uu waadamadaas ku faafyay ka hor goorta la sheegay ee ugu horreysay.

2020-06-10 N30

Xannibaado dheeri ah oo ku aaddan bixinta oggolaasho mudaaharaad

Si loo yareeyo khatarta faafitaanka cudurka covid-19 waxay boolisku si dheeri ah u sii adkeynayaan bixinta oggolaashada bannaanbaxa. Taas waxaa keentay in waqtiyadii ugu dambeeyay dhawr jeer laga gudbay xadkii ahaa ugu badanaan 50-ka qofood.

Warsaxaafadeed ayuu boolisku ku tilmaamyay in xeerarka kala dambeyntu ay, si aafo loo joojiyo, oggolyihiin in la diido bixinta oggolaashada isu imaatinka guud ee dadweynaha. Aafada maanta taagan xeerarkaas ayey soo hoos geleysaa.

2020-06-10 N29

Kulamo saxaafadeed oo ku aaddan covid-19 oo intii hore ka yar inta xagaaga lagu jiro

Laga billaabo 10 Juun waxaa kulamada wadajirka ah ee hey’adaha dowladda ee ku aaddan covid-19 la qaban doonaa maalmaha talaadooyinka iyo khamiisyada.

Laga billaabo bishii Maarso waxay Hey’adda caafimaadka bulshada, Hey’adda caafimaadka iyo Hey’adda badbaadinta bulshada iyo diyaargarowgu (MSB), maalin kasta oo aan fasax ahayn qaban jireen kulamo saxaafadeed aafada covid-19 awgeed. Laga billaabo 10 Juun waxaa kulamada saxaafadda la qaban doonaa talaadooyinka iyo khamiisyada, saacadda 14.00. Kulamada saxaafadda waxaa lagu qabanayaa Iswiidhish iyo afka- dhagoolayaasha.

2020-06-05 N28

Talooyinka ku aaddan safarrada gudaha waa la khafiifinayo

Laga billaabo 13 Juun dadka aan calaamado cudur lahayn waa ay ku dhex safri karaan Iswiidhan dhexdeeda, ayuu leeyahay ra'iisul wasaaraha Stefan Löfven.

Si khafiifinta talooyinku ay u shaqeyso waa in la raacaa xeerarka ku aaddan in jir ahaan si sugan masaafo laysugu jirsado, taasoo iminka ka muhiimsanaaneysa sidii hore, ayey Hey’adda leedahay caafimaadka bulshadu.

– Taasi muhiim ayey jir ahaan iyo maskax ahaanba u tahay si loo helo fasax micno buuxa leh. Laakin waxaan rabaa in aan carrabka ku adkeeyo in ay sidii hore muhiim u tahay in dadka oo dhan ay raacaan talooyinka ah in uu qofku guriga joogyo haddii uu leeyahay haba yaraatee calaamado cudur, in uu gacmaha dhaqdo, in uu masaafo dadka kale u jirsado iyo in uu ciriiriga ka fogaado, ayuu leeyahay Johan Carlson, diritoorka guud ee Hey’adda caafimaadka bulshadu.

Xukuumaddu waxay xitaa carrabka ku adkeyneysaa in khatarti aysan dhammaannin iyo in Iswiidhan ay weli ku sugantahay xaalad khatar ah.

2020-06-04 N27

Baaritaanno lacag la’aan ah oo ku aaddan covid-19

Dhammaan dadka leh calaamadaha cudurka covid-19 waa la baari doonaa. Baaritaannadu waxay noqon doonaan kuwo lacag la’aan ah, ayey xukuumaddu leedahay. Waxaa intaas dheer in ay kordhi doonaan tirada waxa loogu yeero tijaabooyinka unugyada cudurka liddiga ku ah.

Tijaabooyinka waxaa si ballaaran loogu wada qaadi doonaa waddanka oo dhan. Xukuumadda ayaa u celin doonta kharashka dheeriga ah ee baaritaanadaas goballada uga baxaya.

Qofki leh calaamado cudur oo laga yaabo in uu yahay covid-19 waxaa loo soo jeedin doonaa in baaritaan lagu sameeyo. Taasi waxay dhici doontaa iyadoo uu qofku isagu isbaarayo, halkaas oo waxa leesku baarayo guriga loogu soo dirayo bukaanka, oo guriga baaritaanka ku sameynaya, dabadeedna dhambaal siduhu ka soo qaadesyo. Taas beddelkeeda waxaa jiri kara meelo gaari lagu geli karo oo aad gaariga intaad ku gashid isku baari kartid.

Baaritaannada ku aaddan unugyada cudurka liddiga ku ah sidoo kale waa la kordhinayaa.

– Waxaa jirta lacag loo qoondeeyay in baaritaannada noocan ah ay lacag la’aan u noqdaan shaqaalaha caafimaadka, sidoo kale shaqaalaha xagga meelaha xannaanada, dadka loo adeego, hoyga gaarka ah, kuwa guryaha u adeega iyo shaqaalaha ka shaqeeya meelaha kale ee bulshada muhiimka u ah. Ulajeeddada xukuumaddu waa in sidoo kale shacabka intiisa kale lagu casuumo tijaabooyinka unugyada cudurka liddiga ku ah, laakin iyadoo uu qofku lacag bixinayo, ayey leedahay wasiiradda arrimaha bulshada, Lena Hallengren.

2020-06-04 N26

Xukuumaddu waxay go’aamisay in shaqaalaha xilliyada qaar ka shaqeeya beeraha, dhir-beerista iyo nafaqeynta jardiinooyinka in lagu daro liiska dadka laga reebi karo ka mamnuucidda soo gelitaanka waddanka. Wax dheeraad ah oo ku aaddan ka mamnuucidda soo gelitaanka waddanka ka akhriso halkan.

2020-06-03 N25

Khad taleefan oo qaran oo ku aaddan feyruska cusub ee corona oo luqado fara badan ah

Khadka taleefanka ee gobalka Stockholm ee luqadaha badan ee ku aaddan feyruska corona wuxuu iminka noqonayaa mid qaran ayey leeyihiin Hey’adda caafimaadka bulshada iyo qoballadu.

Khadka taleefanka waxaa heegan ku ahaanaya xiriirayaal iyo warbixiyayaal xagga caafimaadka ah oo goballada jooga. Waxay ku hadli doonaan af-carabi, af-soomaali, af-Iraani, af-tigree, af-amxaari iyo af-ruush. Nambarka taleefanku waa: 08-123 680 00.

Khadku wuxuu furanyahay maalmaha caadiga ah saacadaha: 09.00-12.00 iyo 13.00-15.00. Halkan ayey dadweynuhu soo wici karaan si jawaabo ugu helaan su’aalaha ku saabsan feyruska cusub ee corona.

Khadka taleefanku uma shaqeeyo macluumaadbixiye xagga caafimaadka ah ahaan oo caawimaad loogama heli karo arrimaha bukaanka ee qofka u gaarka ah, markaas waxaa lala xiriiriayaa Hagaha caafimaadka ee 1177. Waxay ku jawaabayaan Iswiidhish iyo Ingiriis.
Haddii ay jiraan dhibaatooyinka degdeg ah oo nafta khatar gelinaya waa in la wacaa 112. Xagga su’aalaha guud ee ku aaddan feyruska cusub ee corona waxaa kaloo jira nambarka qaranka ee macluumaadka 113 13.

Bogga Krisinformation.se waxaad sidoo kale ka heleysaa macluumaad ku aaddan feyruska cusub ee corona oo luqado kale ah.

2020-05-29 N24

Xukuumadda: Dugsiyada sare waa la furi karaa mar kale

Ardayda dhigata dugsiyada sare waxaa dhici karta in ay xagaaga iyo deyrta u laabtaan fasalladoodi iskoolka. Isbeddelku wuxuu shaqeynayaa laga billaabo 15 Juun.

Hey’adda caafimaadka bulshadu waxay khafiifineysaa talooyinki hore oo waxay meesha ka saareysaa shardigi ahaa in distans wax lagu dhigo. Sidaas darteed laga billaabo 15 Juun hawlihii caadiga ahaa dib ayey ugu soo laabanayaan dugsiyada sare. Farriintu waxay shaqeyneysaa ilaa amar dambe.

Ardayda dugsiyada sare ee u baahan dugsiyada xagaaga waxay sidaas darteed xitaa fursad u helayaan in ay xagaaga gudihiisa iskoolka wax ku dhex dhigtaan.
Xagga waxbarashada dadka waaweyn ee Komvux-ka, Jaamacadaha xirfadaha iyo jaamacaduhu qeyb ahaan distans wax waa ku sii dhigi karaan si loo yareeyo isqaadsiinta cudurka

.
– Marka la eego sida ay maanta xaaladdu tahay laga billaabo 15 Juun waxay dugsiyada sare dib ugu laaban karaan in ay fasalladoodi caadiga ahaan wax ku dhigaan. Waxay taasi ka dhigantahay in aan iminka bixineyno fursad qorshe dejin oo ku aaddan xagaaga iyo xilli dugsiyeedka deyrta oo aan ogahay in ay muhiim u tahay duruufaha iskoolladu shaqadooda ku gudan karaan, ayey leedahay wasiradda waxbarashada, Anna Ekström (s).
Haddii faafitaanka cudurku uu mar kale sii kordho waxay xukuumaddu diyaar u tahay in ay tallaab qaaddo iyo in mar kale dib loogu laabto distans wax ku dhigiddi.


Tan khuseysa xafladaha waxbarashada waxba iskama beddelin, halkaas oo xafladeyn heer hoose ah diiradda la saarayo si loo yareeyo faafitaanka cudurka. Waxaan horay u faafinnay in sagxadaha ardaydu ku dabbaaldegaan ay mamnuuc yihiin, taasoo ay Hey’adda gaadiidku go’aan ka gaartay.

2020-05-28 N23

Xadka da’da kooxaha khatarta ku jira sidiisa ayuu sii ahaanayaa

Hey’adda caafimaadka bulshadu waxay u aragtaa in xadka da’da dadka loo arko in ay khatar ku jiraan uu sii ahaanayo 70 sano jirnimada. Saas waxaa 26 Mey shir jaraa’id ku sheegay wasiiradda arrimaha bulshada Lena Hallengren iyo diritoorka guud ee Hey’adda caafimaadka bulshada.

Hey’adda caafimaadka bulshadu waxay soo saartay talooyin gaar ah oo loogu tala galay dadka 70 sano ka waaweyn iyo dadka kale ee ka tirsan kooxda khatarta ku jirta. Aad bey muhiim u sii tahay in kooxaha khatarta jira ay intii suurta gal yareeyaan xiriirka jir ahaaneed ee la dadka kale la yeelanayaan. Isla mar ahaantaasna wuxuu diritoorka guud Johan Carlsson carrabka ku adkeeyay in xiriirrada bulshada la sii lahaado oo la yareeyo kelinimada dadka da’da ah si aan loo lumin caafimaadka iyo tayada nolosha.

Si loo sii dhawro xiriirrada bulshanimada waxaa lagu talinayaa in dhismooyinka dibaddooda lagu wada xiriiro iyadoo masaafo la isu jirsanayo. Sababtoo ah taasi aad bey u sii yareyneysaa khatarta faafitaanka cudurka. Dhibac wax isku qaadsiintu waa ay sii fududdahay marka leeskula jiro dhismo gudeheed. Mamnuucidda booqashada hoyga dadka da’da ah sideedi ayey u sii soconeysaa.

Akhriso wax dheeraad ah oo ku aaddan talooyinka ku socda dadka ka sarreeya 70 sano.

2020-05-29 N22

Oggolaasho isboortiga la oggolaanayo xagaaga

Isboortiga mar kale ayaa dib loo billaabayaa, laga billaabo 14 Juun – laakin waa dhismooyinka dibaddooda iyo daawadayaal la’aan.

Xukuumadda iyo Hey’adda caafimaadka bulshadu Jimcadi ayey soo gudbiyeen go’aankooda. Go’aanku wuxuu khuseeyaa wixii isboorti ah oo dhan, heer kasta oo ay yihiin, xagga ragga iyo xagga dumarka intaba. Laakin iyadoo uu shardigu yahay in dhismooyinka dibaddooda loogu qabanayo si waafaqsan xannibaadaha la xiriira kulamada guud.
Xadeynta ku aaddan ugu badnaan 50 qofood oo isugu yimaada meelaha guud iyo kulamada waxba lagama beddelin, taasoo ka dhigan ciyaaraha iyo tartamada ay khasab tahay in daawadayaal la’aan la qabto.

– Isboortigu dad badan ayuu wax badan uga dhiganyahay, gaar ahaan waqtiyada ay xaaladdu adagtahay, isbeddello waaweyna ay jiraan. Sidaas darteed waa wax wanaagsan in Hey’adda caafimaadka bulshadu ay iyadoo laga duulayo xaaladda taagan ee cudur qaadsiinta ay u aragto in la qaban karo tartamada isboortiga, xitaa haddii ay khasab tahay in ay duruufo aan caadi ahayn ku dhacaan, ayey leedahay Amanda Lind (MP) wasiiradda Isboortiga.

2020-05-19 N21

Waa OK guryaha carruurtu xilliga xagaaga degaan


Waa muhiim in carruurtu inta ugu dheer ee suurta gal ah ay u sii wataan nashaadaadkooda caadiga ah. Sidaas darteed ayey Hey’adda caafimaadka bulshadu oggoshahay guryaha ay carruurtu xilliga xagaaga degaan, haddii kooxo yaryar loogu qabanayo meelo hoygooda u dhaw.


Cidda meesha hawshu ka socoto mas’uulka ka ah waa in ay hubisaa in la yareeyo khatarta faafitaanka cudurka corona ee covid-19. Hey’adda caafimaadka bulshadu waxay soo saartay wax khatarta lagu qiimeeyo oo gacan ka geysanaya in la garto tallaabooyinka taxaddiridda ee loo baahanyahay.


Tababarrada iyo nashaadaadka waa in tusaale ahaan lagu qabtaa dhismooyinka gudohooda. Waxaa xitaa fiican in masaafo loo kala dhexeysiiyo meelaha la seexdo iyo meelaha cuntada lagu cuno.


Waa muhiim in carruurtu ay guriga joogaan haddii ay xanuunsad-aan, xitaa haddii ay calaamado cudur oo khafiif ahi leeyihiin. Haddii waqtigaas gudihiisa ay cidi xanuunsato waa in la awoodi karo in guriga la soo aado.

2020-05-14 N20

Xukuumaddu waa ay dheereysay mamnuucidda soo gelitaanka Iswiidhan


Si loo yareeyo saameynta faafitaanka feyruska corona ayey xukuumaddu u dheereysay mamnuucidda ku meel gaarka ah ee soo gelitaanka waddanka ilaa iyo 15 Juun.


Mamnuucidda ku meel gaarka ah ee soo gelitaanka Iswiidhan waxay billaabatay in ay dhaqan gasho 19 Maarso, hal mar ayaana horay loo dheereeyay. Khamiisti ayuu ra'iisulwasaare Stefan Löfven sheegay in xukuumaddu ay mar kale dheereysay mamnuucidda soo gelitaanka Iswiidhan, ilaa iyo 15 Juun. Go’aanka waxaa lagu gaaray talo uu soo jeediyay guddiga Midowga Yurub.


Ula jeeddada mamnuucidda soo gelitaanka waddanku waa in la khafiifiyo saameynta faafitaanka feyruska corona iyo in la yareeyo dillaacidda covid-19.
Mamnuuciddu waxay sidi markii horaba khuseysaa dhammaan dadka ajaanibta ah ee Iswiidhan uga imaanaya waddamo aan ahayn waddamada Midowga Yurub, Ingiriiska, Norway, Island, Liechtenstein iyo Switzarland. Muwaadiniinta Iswiidhishka ma khuseyso mamnuuciddu.

2020-05-14 N19

Hey’adda gaadiidka: Ku dabbaaldegidda sagxadaha gawaarida xamuulka ee ardaydu waa mamnuuc


Laga billaabo 15 Mey waa mamnuuc in la raaco sagxadaha gawaarida xamuulka ee ardaydu ku dabbaaldegaan. Taas waa go’aanka Hey’adda gaadiidka oo fulienysa codsiga Hey’adda caafimaadka bulshada.


In la raaco sagxadaha gawaarida xamuulka ama rimoorka ay jiidaan gawaarida xamuulku, cagafcagyada ama qalabka gaadiidka iyadoo taasi la xiriirto iskool xiridda, socodka karnefaallada ama wixi u dhigma lama oggola, sida xeerka Hey’adda gaadiidku uu qabyo.
Mamnuuciddu waxaa ay shaqeyneysaa ilaa iyo 31 Diseembar 2020.

2020-05-14 N18

Wasaaradda arrimaha dibaddu waa ay dheereysay ka digiddi dibad u dhoofidda

Safarrada dibadda waa in dib loo dhigtaa. Wasaaradda arrimaha dibaddu waxay safar ka digiddeedi dheereysay hal bil.

Feyruska cusub ee corona wuxuu ka dhiganyahay in ay sii socoto kalsooni darradi ku aaddan saffarada caalamiga ah. Sidaas darteed ayey wasaaradda arrimaha dibaddu shir jaraa’id ku sheegtay in digniinihi ay horay uga bixisay in dhammaan waddamada dibadda loo dhoofo la dheereeyay. Ka digiddu waxay shaqeyneysaa ilaa iyo 15 Luulyo 2020.

Go’aanka waxaa asal ahaan dadka loo soo gudbiyay 14 Maarso 2020, hal mar ayaan horay loo dheereeyay.

2020-05-12 N17

Xaalad-cabbiridda Sifo: Dad inti hore ka yar ayaa sheegaya hab dhaqan is beddelay


Dad inti hore ka yar ayaa sheegaya in ay ka fogaadaan hawlaha bulshanimada la xiriira ama gaadiidka dadweynaha marka la barbar dhigo hal usbuuc ka hor. Taas waxaa muujiyay baaritaan ay sameysay Kantar Sifo iyadoo ay u shaqeyneysa Hey’adda badbaadinta bulshada iyo heeganka, MSB.


Baaritaanka in inyar ka badan 5 000 oo qof ayaa ka jawaabay su’aalo ku aaddan sida ay habdhaqankooda u beddeleen laga soo billaabo marki khatarta corona ay billaabatay. Ilaa iyo usbuuci hore waxaa la arki karayay koror joogto ah oo ku imaanayay jawaabaha dadka oo sheegaya in ay aafada darteed habdhaqankoodi u beddeleen. Laakin xaalad cabbiriddii ugu dambeysay waxay muujisay isbeddel weyn oo dhacay. Tusaale ahaan tirada sheegeysa in ay ka fogaadeen raacitaanka gaadiidka dadweynaha, iskana daayeen hawlaha bulshanimada la xiriira wey yaraadeen.

Dhawr tusaale:

  • "In inti hore ka yar ayaa guriga bannaankiisa uga qeyb qaadatay nashaadaad bulshanimo" waxay yaraatay laga billaabo 74 ilaa 66 boqolkiiba.
  • "Ka fogaaday goobaha caamka ah halkaas oo ay dad badani joogaan" waxay yaraatay laga billaabo 72 ilaa 65 boqolkiiba.
  • "In sidi hore ka yar si maalinle ah u raacaya gaadiidka dadweynaha" waxay yaraatay laga billaabo 50 ilaa 42 boqolkiiba.

Baaritaanka oo dhan ka akhriso msb.se.

2020-04-29 N16

Hey’adda caafimaadka bulshadu waxay dumarka uurka leh ku boorrineysaa in ay taxaddir yeeshaan


Dumarka uurka leh waa in ay iska ilaalshaan in la qaadsiiyo covid-19 marka dhaliddoodu xoogaa soo dhawaato iyo dhalidda ka hor. Dumarka uurka leh ee qaba waxyaabaha khatarta keena sida buurnaan, kaadi macaan ama dhiigkar waa in ay si gaar ah u taxaddiraan, sida ay qabto Hey’adda caafimaadka bulshadu.

Sida lagu ogaaday aqoonta maanta la hayo uma muuqato in dumarka uurka leh iyo khatar dadka kale ka badan ugu jiraan in ay aad ugu xanuunsadaan covid-19. Laakiin waxaa jira dhawr dhacdo oo dumar uur leh ay Iswiidhan gudeheeda ugu baahdeen daryeel caafimaad oo is daba joog ah.

– Waxaan rabnaa in aan ka hortagno in dumar badan oo uur leh ay aad ugu xanuunsadaan ama u baahdaan daryeel is daba joog ah ayuu leeyahay Anders Tegnell, oo takhasus u leh cudurrada safmareenka ee dowladda, una shaqeeya Hey’adda caafimaadka bulshada.

Sida ay qabto Hey’adda caafimaadka bulshadu waa in dumarka uurka leh ay si dheeraad ah u taxaddiraan, gaar ahaan marka ay dhaliddoodu xoogaa soo dhawaato iyo dhalidda ka hor. Taasna waxaa ugu wacan in cudur ku dhaca neefmareenka marka ay dhaliddu soo dhawaato uu haweeneyda uga dhignaan karyo khatar.

Dumarka uurka leh ee qaba waxyaabaha khatarta keena sida dhiigkar, kaadi macaan iyo buurnaan waa in ay la tashadaan umulisooyinkooda ama dhakhaatiirtooda, ayna xadeeyaan xiriirrada dhadhaw ee ay la yeelanayaan dadka qoyskooda ka baxsan.

2020-04-28 N15

Dabbaaldeg arday oo heer hoose ah sanadkan


Sanadkan ma jirayo dabbaaldeg arday oo sidaas u weyn - ma jirayo or-orod sidaas u weyn, ma jirayo arday gaari xamuul oo dusha ka furan raacaya, mana jirayaan xaflado sidaas u waaweyn. Taas waxaa iminka caddeysay Hey’adda caafimaadka bulshada.

Xaflado waaweyn, kulamo iyo dhoolatusyo iskoolka oo dhan loo qabanayo maaha in la qabto, mana aha in ay dhacaan xaflado iskool oo gaari xamuul oo dusha ka furan lagu dul qabsanayo. Maaha sidoo kale in ay dhacaan xaflado kale oo lagu soo xirayo koorsooyin qalinjebin oo dugsi sare ah.

Shahaaddo qeybin iyo xaflado yar-yar oo fasallada dugsiga sare looga baxayo waa la qaban karaa haddii loo qabanayo si yareyneyso khatarta faafitaanka covid-19.
Dibad u ordidda qalinjibinta ardayda waa la sameyn karaa haddii fasal walba uu goonidiisa u sameynayo ama ay yihiin kooxo yar-yar. Haddii ay sidaas noqoneyso waa in ay taasi ka dhacdo dhismada dibaddeeda halkaas oo masaafo leesu jirjirsan karo. Kooxaha khatarta ku jira iyo dadka leh calaamadaha cudurka covid-19 maaha in ay goob joog ahaadaan.

Hey’adda caafimaadka bulshadu waxay sidoo kale qoreysaa in aysan xitaa habbooneyn in dad badan si gaar ah loo ca-casuunto, xitaa haddii casuumaadda lagu qabsanayo guriga iyo dhismada dibaddeeda.

2020-04-27 N14

Guddiga caafimaadka: Da’da maaha waxa go’aaminaya xaqa daryeelka loo leeyahay

Iyadoo ay sababtu tahay wadahadalka warbaahinta ka dhex socda ee ku saabsan in aan dadka da’da la siineynin daryeel is dabajoog ah waxay Guddiga caafimaadku caddeynayaan in aysan sidaas wax ahayn. Mabaadii’da qaranka ee mudnaan siinta xagga daryeelka is dabajoogga ah waxaa ku cad in dadka oo dhan isku si ay daryeel u helayaan, iyadoo aan da’ loo eegeyn, taasoo waqti dheer ka hor sharciga lagu go’aamiyay.
 
Mudnaanta maaha in la isi siiyo iyadoo laga duulayo, da’, xaalad bulshanimo, derejo ama naafanimo laga yaabo in uu qofku qabyo.
Marka boosaska daryeelka is dabajoogga ah aysan dadka ku filneyn waxaa mudnaanta la siinayaa qofka ay fursaddiisu ugu weyntahay in uu badbaado. Xitaa haddii qofka loo diido daryeelka is dabajoogga ah waxaa u furnaanaya daryeel kale. Waxaa sidoo kale jira daryeel uu heli karyo qofki qaba cudur kale oo aan ahayn covid-19, laakin noocyada qalliinka qaarkood waxaa loo baahan karaa in dib loo dhigo.2020-04-23 N13

Hey’adda caafimaadka bulshada: Debshid sanadkan ka duwan kuwii hore

Iyadoo ay ugu wacantahay faafitaanka covid-19 ayuu debshidka sanadkan noqon doonyaa mid kuwii hore ka duwan, ayey Hey’adda caafimaadka bulshadu soo werineysaa. Waxaan u baahannahay in aan xaflado ka fogaanno iyo in aan ka fikirno ay dad badani meel isugu ururaan. Waa muhiim in masaafo loo jirsado dadka kale xitaa dhismooyinka dibaddooda.

Qofki dareemaya haba yaraatee in yar oo hergeb ah waa in uu gebi ahaanba dadka kale ka dhuuntaa. Waxaa sidoo kale muhiim ah in dhammaan dadka 70 sano buuxiyay ay xaddidaan xiriirradooda dhadhaw, xitaa galabta debshidka ka horreysa.
Isla xaddidaadaha tirada dadka ee meel isugu ururi kara wey khuseysaa xitaa kowda Mey - halkaas oo aan oggolaasho bannaanbax la siin doonin in ka badan 50 qofood. Taasi sidoo kale inta lagu jiro guga wey khuseysaa ciidaha, sida ciidda fidriga ee ramadaanka ku xigta. Masaajiddu wey xirnaan doonaan ilaalinta cudur isqaadsiinta awgeed.

2020-04-22 N12

Hey’adda dawooyinku waxay dadka kala talineysaa in ay keligood iska baaraan covid-19

Hey’adda dawooyinku waxay dadka kala talineysaa in ay keligood is baaraan si ay muujiyaan covid-19. Baaritaannada noocaas ah waxay ku jiraan oo laga iibsan karaan intarneetka laakin waxay dhalin karaan dhaawac faa’iidada ka badan maxaa yeelay si buuxda looguma kalsoonaan karo, ayey hey’addu leedahay.

Xirmada baaritaanka ee dadka shacabka ah waa in ay si gaar ah aamin u tahay, si fududna loo maamuli karo laakin sida xaaladdu iminka tahay wax sidaas ah suuqa ma yaallaan, ayey Hey’adda dawooyinku leedahay.

 - Xitaa baaritaannada loogu tala galay laamaha caafimaadka waxay muujin karaan natiijo qaldan ama si qaldan ayaa loo macneysan karaa haddii ay dad shacab ah adeegsadaan.  Natiijo qaldan waxay keeni kartaa in qofku uu sii faafiyo cudurka, ayey leedahay Ewa-Lena Hartman, madaxa kooxda farsamada dawooyinka ee Hey’adda dawooyinku.

Hey’adda dawooyinku dadka kalama talineyso in ay adeegsadaan waxyaabaha la isku baaro ama baaritaannada ay laamaha caafimaadku bixiyaan.

2020-04-22 N11

Guddiga adeegga bulshada: Macluumaad cusub oo ku aaddan kooxaha khatarta ugu jira covid-19

Warbixin cusub ayey Hey’adda caafimaadku si gaar ah u soocday dadka khatarta weyn ugu jira in ay aad ugu xanuunsadaan haddii uu ku dhacyo covid-19.

Sida ay Hey’adda caafimaadku qabto dadka khatarta ku jira waa kuwa:

  • Da’da ah, 70 jirrada iyo wixi ka sarreeya. 
  • Buurbuuran ee BMI-geedu ka badanyahay 40.
  • Qaba cudurka kansarka ama iminka laga daweynayo kansar ama goor dhaw kansar laga daweeyay.
  • Qaba cudurrada la xiriira neerfaha iyo murqaha sida Parkinson, MS iyo ALS oo shaqada murqaha saameynaya.
  • Naafanimo xagga garaadka iyo dhaqdhaqaaqa la xiriira (qof siyaabo badan u naafo ah).
  • Dadka qaba ugu yaraan laba ka mid ah cudurrada soo socda: cudurrada wadnaha iyo xididdada (xididdada oo oodma, wadno beelid, faallig), dhiig kar, dhibaatooyin kaadi macaanka ka dhashay, cudur xagga keliyaha ah oo joogto ah iyo keliyo beelid, cudur xagga sambabaha ha oo joogto ah (oo aan neef ahayn) ama cudur xagga baarka ah oo joogto ah.
  • Dadka qaba cudurrada kale ee khatarta ah sida cudurrada yareeya difaaca jirka, cudur ama xaalad ka reysasho cudur aad u saameynaya shaqada xubnaha jirka, dhaawac xagga dhuuxa dhabarka ah oo u baahan in taageero joogto ah oo xagga neefsashada ah iyo daweyn keeni karta in uu difaaca jirka ee infekshinnadu uu yaraado.

Waxyaabo khataraha keena oo isu tegtegay khatarta ayey sii kordhinayaan.

Warbixinta maanta xukuumadda loo gudbiyay waxay soo jeedineysaa in dadka la deggan cid khatar sare ku jirta ay ka joogsato shaqada ka baxsan guriga haddii xaaladda shaqadu aysan ahayn nooca la raaci karo talooyinka Hey’adda caafimaadka bulshada ee ku aaddan ilaalinta cudur dad qaadsiinta.

Liisku wuxuu ku saleysanyahay aqoon laga helay waqtigi uu feyruska corona dillaacay bishii jannaayo ilaa iyo maanta. Aqoonta ku aaddan waxyaabaha khatarta keenaya weli wey yartahay, waxaana dhici karta in loo baahdo qiimeynta dib u eegis lagu sameeyo, lana hormariyo ayey hey’addu qoreysaa

2020-04-17 N10

Munaasabadihii xilligan gu’ga way ka duwanyihiin sidii hore sannadkan

2020-04-03 N9

Farmashi dawo ka soo qaadasho xaddidan

Laga billaabo maanta suurta gal ma noqoneyso in farmashiga laga soo qaato dawo ka badan inta aad u baahantihid muddo seddax bilood ah. Waxaa taas go’aamiyay xukuumadda ka dib markii dalabka dawooyinku uu aad u kordhay waqtiyadi ugu dambeeyay.

Xaddidaaddu waxay khuseysaa dhammaan dawooyinka uu dhakhaatiirtu qorto iyadoo aan taas loo eegeyn in ay ku jiraan gaashaamashada kharashka sare iyo in bukaanku uu kharashka dawada isagu la baxayo. Keliya haddii ay sababo gaar ah jiraan ayaa qiil la heli karaa.

Go’aanku wuxuu sidoo kale ka dhiganyahay in ay tahay in seddax meelood oo laba meel laga isticmaalay dawadi la qaatay inta aan qofka la sii siin dawo dheeraad ah. Ulajeeddadu waa in laga hortago in uu dawada gabaabsi ku yimaado iyadoo ay taasi ka dhalaneyso bakhaar dhigasho.

– Waqtiyada lagu jiro xaaladaha adadag sida kuwan aad bey muhiim u sii tahay in si sinnaani ku jirto loo helo dawooyinka marka loo eego xilliyada caadiga ah. Haddii dadku dawooyinka bakhaarro dhigtaan waxaa imaaneysa khatar ah in dawooyinka qaarkood aysan dadka oo dhan ku filnaanin. Sidaas darteed ayaan sidan wax ugu xaddideynaa, ayey tiri wasiiradda arrimaha bulshadu, Lena Hallengren.

Xaddidaaddu waxay khuseysaa dawooyinka dadka iyo kuwa xayawaannada intaba.

2020-04-01N8

Hey’adda caafimaadka bulshada: Talooyin ku aaddan sidi loo yareyn lahaa faafitaanka cudurka

Sida ku cad Hey’adda caafimaadka bulshada talooyinkeeda guud ee cusub waa in laga fogaadaa meelaha dadka faraha badan isugu imaanayaan, dadka 70 sano ka waaweyna waa in ay si gaar ah taxaddiraan. Ulajeeddada laga leeyahay talooyinku waa in laga hortago faafitaanka covid-19 iyo in hor iyo horraanba la dhawro dadka nugul ee bulshada ka tirsan - kooxaha khatarta u nugul iyo dadka da’da ah.

Si looga hortago faafitaanka covid-19 waxaa la rabaa in mar walba uu qofku gurigiisa joogyo haddii uu calaamad isku aragyo, in nadaafadda aad loogu dadaalo iyo in dhammaan dadku ay masaafado isu jirjirsadaan. Dadka 70 sano ka waaweyn iyo dadka kale ee ka tirsan kooxaha khatarta u nugul waxaa habboon in ay yareeyaan u dhawaashadooda dadka kale iyo in ay gebi ahaanba ka fogaadaan gaadiidka dadweynaha. Waxaa sidoo kale habboon in ay ka fogaadaan in ay ka soo adeegtaan dukaamanka sida farmashiga iyo dukaamanka cuntada ama ay joogaan meelo kal-kale oo dad isugu ururayo.

Sida ay qabto Hey’adda caafimaadka bulshadu kooxda ugu horreysa ee khatarta u nugul waa dadka da’doodu sarreyso ee cudurro kale horay qaba. Tusaale ahaan dhiigkar, wadno xanuun, cudurrada sambabaha ama kaadimacaan. Dadka si dheeraad ah ugu nugul in uu cudur khatar ahi ku dhacyo waa dadka horay cudurro u qabay.

Qof walba oo Iswiidhan joogta waxay mas’uuliyadi ka saarantahay in uu ka hortagyo faafitaanka cudurka, xitaa meelaha ay hawlo ka socdaan. Talooyinkan ayey Hey’adda caafimaadka bulshadu u soo jeedineysaa meelaha ay hawlo ka socdaan:

Ururrada isboortigu waa in haddii ay suurta gal tahay ay tababarrada iyo hawlaha kale ee isboortiga ku qabtaan dhismooyinka dibaddooda, dib u dhigaan ciyaaraha, tababarka, tartannada iyo koobabka iyo in ay yareeyaan tirada daawadayaasha.

Waxaa habboon in ururrada samafalku ay kulamada sanadlaha ah iyo wixi la mid ah dib u dhigaan haddii ay suurta gal tahay haddii uu kulanku u baahanyahay in hal meel lagu wada kulmo.

Gaadiidka dadweynaha iyo waxyaabaha guud ee lagu safro waa in tirada masaafuriinta la xadeeyaa, inta uu gaadiidku noqnoqonayana taas la waafijiyaa si ciriiri looga fogaado.

Shaqabixiyuhu waa in uu hubiyaa in shaqaalaha iyo booqadayaasha ay masaafo u dhexeyso, in shaqaaluhu guriga ka soo shaqeeyo iyo in laga fogaado safarrada laga maarmi karo.

Dukamaanka, suuqyada waaweyn iyo moolalku waa in ay xadeeyaan tirada macaamiisha ah ee isku mar joogi kara meelahaas. Sidoo kale waxaa habboon in ay xalal kale u keenaan safafka qasnadda ama macaamiisha u sheegaan inta ay isu jirjirsanayaan.

Xeerarka Hey’adda caafimaadka bulshada iyo talooyinka guud waxay shaqeynayaan ilaa iyo 31 Diseembar 2020, laakin waqtigaas ka hor waa la joojin karaa ama la dheereyn karaa, haddii loo baahdo.

 

2020-03-31 N7

Baaritaannada covid-19 oo la kordhinayo

Xukuumaddu waxay Hey’adda caafimaadka bulshada u dirsatay hawl ah in ay keento hindise ku aaddan sida dad badan looga baari karo covid-19.

Hey’adda caafimaadka bulshadu waxay hoggaamineysaa shaqo ah in la soo saaro istiraatiijiyad ku aaddan sidii tirada baaritaannada loo kordhin lahaa. Hey’addu waxay sidoo kale isku duweysaa goballada, degmooyinka iyo waxa kale ee loo baahanyahay si dad fara badan loo baaro iyadoo aan tayadana la lumineyn. Waxa ugu muhiimsan waa in bukaannada iyo shaqaalaha caafimaadka loo sii damaanad qaadi karo baaritaan, ayey Hey’adda caafimaadka bulshadu qoreysaa.

– Waxaa muhiim ah in kooxaha maantaba mudnaanta la siiyo xitaa mustaqbalka loo damaanad qaadi karo baaritaan. Waxaa mudnaanta ugu weyn la siinayaa in qofka la baaro ka hor ama marka isbitaal la dhigayo si uusan cudurku ugu dhex faafin isbitaallada gudohooda, dadka da’da ah iyo dadka nugul ee tusaale ahaan xannaanada u baahan, ayey leedahay Karin Tegmark Wisell oo ah dhakhtarad sare, madaxna ka ah qeyb ka mid ah Hey’adda caafimaadka bulshada.

2020-04-01 N6

Mamnuucida qaran ee booqashada hoyga dadka gaboobay. 

Dawladu waxay go’aamisay mamnuucida booqasho ee dhamaan hoyga dadka gaboobay ee dalka oo dhan si loo hakiyo faafinta cudurka covid-19. Go’aankan wuxuu dhaqan-galayaa 1-da Abriil.

– Dadka ku nool dadka gaboobay hoygooda ku yaala dalka waa kuwa sida ugu baaxada weyn u baahan in looga ilaaliyo faayraskan. Sidaas darteed waa inaanu hubinaa in cudurku aanu ku faafin meelahaas, sidaas waxaa sheegtay wasiirada arrimaha bulshada Lena Hallengren.

Dawladu waxay horey u gudbisay talo adag oo ka dhan ah in la booqdo hoyga dadka gaboobay. Degmooyin badan ayaa horey u bilaabay noocyo kala duwan oo mamnuucida booqashada ah laakiin waxay dawladu iminka bilowday nidaamin isku mid iyo cadaan ah looguna talogalay dalka oo dhan.

Go’aankan waa mid guud. Qofka mas’uulka ka ah hawsha hoyga ayaa dhanka xaalad gaar ah oggolaanaya wixi ka reeban mamnuucid haddii ay jiraan duruufo gaar ah oo sabab u ah ka reebanaan iyo haddii khatarta faafinta faayraska karoona ay aad u yartahay.

2020-03-27 N5

Mamnuucida kulamada dadweyne ah in ka badan 50 qof

Laga bilaabo axada 29 Maarso waa in kulamada dadweynaha iyo xafladaha dadweynaha aanay ka badan 50 ka qayb-qaate.  Go’aankan waxay dawladu gaartay jimcihii (27 Maarso).

Booliisku wuxuu joojin karaa ama kala dareerin karaa kulan dadweyne ama xaflad dadweyne oo ay joogaan in ka badan 50 ka qayb-qaatayaal.  Qofkii qaban-qaabiya xaflad jebinasa mamnuucidan waxaa lagu xukumi karaa ganaax ama xarig xabsi ah ugu badnaan lix bilood.

Ka hor waxaa jirtay xadayn ahayd 500 qof dhanka kulamada dadweynaha, laakiin taas waa la badalay iminka ka dib codsi ka yimi Hey’adda arrimaha caafimaadka.  Sababtu waa in la xadeeyo faafinta cudurka karoona faayraska covid-19.

Kulan dadweyne

Kulan dadweyne micnahiisu waa:

  • kulamada ah mudaharaadyo ama sideedaba loo qabto in lagu wada-xaajoodo, lagu cabiro fikradaha ama soo bandhigid guud ama arrimo gaar ah
  • muxaadarooyinka iyo casharo la jeedinayo kuwaas oo loo qabtay waxbarasho ahaan ama loogu talogalay soo gudbin fikrado guud ama muwaadin ahaan
  • kulamada loo qabto diin ahaan
  • soo bandhigyada masrax, bandhigyada shaneemo, bandhig heeso iyo kulamada kale ee loogu talogalay in lagu soo gudbiyo alaab farshaxan ah
  • kulamada kale ee xoriyada kulanka lagu dhaqmayo

 

Xaflad dadweyne

Xaflad dadweyne micnaheedu waa:

  • tartamada iyo soo bandhigyada isboortiga, ciyaaraha iyo duulista
  • bandhigyada dhaansiga
  • bandhigyada qalaamaa rogadka kolba meel taga iyo xaflad
  • suuqyada iyo carwooyinka
  • kulamada xafladaha kale ee aan loo arkin kulamo dadweyne ama bandhigyada qalaamaa rogadka kolba meel taga

Iskoolada, gaadiidka dadweynaha, munaasabadaha shakhsiga ah iyo booqashada dukaamada ma ku jirto arimahaas.

2020-03-24 N4

Hey'adda arrimaha caafimaadka: Tababar samee laakiin u samee si amaan ah

Hawlaha isboortiga iyo tababarka way sii socon karaan laakiin dhowr talaabo oo taxadar ah ayaa loo baahanyahay in la sameeyo si loo yareeyo khatarta cudur faafinta, sida ay sheegtay Hey'adda arrimaha caafimaadka.

Dhaq-dhaqaaqyada jirka way u fiicanyihiin caafimaadka dadka oo isboortiga iyo tababaryadu waa inay sii socdaan, sidaas ayay u aragtaa Hey'adda arrimaha caafimaadka. Tababaryada, kulamada kooxo ciyaarayaan iyo koobabka maxaliga ah ma loo baahna in la joojiyo sababtoo ah cudurkan. Goobaha tababarka jirka, hoolalka dabaasha iyo hoolalka isboortiga way furnaan karaan.

Laakiin hawlahan waxaa loo baahanyahay in ay waafaqsanaadaan sidii loo yarayn lahaa khatarta faafinta cudur, tusaale ahaan in tababarku ka dhaco meel banaanka ah. Hey'adda arrimaha caafimaadka waxay wada-hadal layeelatay Ururka qaran ee isboortiga oo waxay talooyinkan soo socda siiyeen kuwa mas'uulka ka ah hawlaha isboortiga iyo tababaryada:

• Qofka xanuusanaya, xitaa leh calaamado khafiif ah maaha inuu ka qayb qaato wax hawlahan ah laakiin uu joogo guriga ilaa iyo laba maalmood ka dib markuu caafimaado. Haddii qofku xanuusado iyadoo hawsha isboortigu socoto waa inuu qofkaas si toos ah u tago gurigiisa.
• Dadka ka weyn 70 sano maaha inay ka qayb qaataan hawlo koox ahaan oo ka dhacaya meel gudaha ah. Muhiim ayay u tahay caafimaadka in dadka waayeelka ah ay dhaq-dhaqaaq sameeyaan iyo hawlo jir ahaan ah iyo in banaanka la soo lugeeyo ayaa lagula talinayaa.
• Yaree wixii ah u dhawaanshaha dadka, samee tababaryo kale oo aad ku badasho.
• Qof kale ha la wadaagin caaga biyaha, waxa afka lagu daboolo iyo wixii la mid ah ee soo gudbin kara candhuuf.
• Hubso in aad fursad u haysato inaad dhaqdo gacmaha iyo alkahoosha gacmaha oo ku baraarugsanow nadaafad fiican oo gacmaha ah.
• Iska ilaali ciriiriga tusaale ahaan marka dad daawadayaan ah loo soo daynayo goobta ciyaarta iyo meesha wax lagu iibinayo.

2020-03-24 N3

Hey'adda arrimaha caafimaadka: Ma la ogola ciriiriga maqaaxiyaha raashinka, maqaaxiyaha kafeega iyo baararka

Ciriiriga dadka dhexdooda marka lagu jiro safaf, miis dhinaciisa, meelaha cuntada qofku ka guranayo ama miiska baararka ee maqaaxiyaha cuntada, maqaaxiyaha kafeega iyo baararka maaha in uu jiro, sida ku cad qawaaniinta cusub ee ka yimi Hey'adda arrimaha caafimaadka.
Hey'adda arrimaha caafimaadka qawaaniinteeda cusub waxay bilaabmayaan inay dhaqan galaan 25-ka maarso, taas micnaheedu waa in maqaaxiyaha cuntada, baararka iyo maqaaxiyaha kafeega ee dalka oo dhan u baahanyihiin inay qaataan talaabooyin gaar ah si loo yareeyo khatarta faafida cudurka covid-19.

Qawaaniintan cusub waa in lagu dhaqmaa dhanka shaqooyinka ay si guud u khuseyso qodobka 11 § ee qawaaniinta Hey'adda dawladeed ee arrimaha raashinka (LIVSFS 2005:20) kuna saabsan nadaafada raashinka, tusaale ahaan maqaaxiyaha, maqaaxiyaha shaqaalaha, baararka, maqaaxiyaha kafeega, hoolka cuntada ee iskoolada iyo adeegyada cuntada laga dalbado.

Hawl shaqo oo kastaa waa inay hubisaa in dadka soo booqanayaa ay kala durugsanaadaan. Soo booqdayaashu waa inay wax cunaan oo wax cabaan oo keliya iyagoo fadhiya miis ama cuntadoda qaataan. In marka la joogo baararka loo shaqeeyo qof taagan ma la ogola. Cuntada la qaadanao waa caadi, ilaa intii sidaas la samayn karo iyadoo ay bilaa ciriiri tahay dadka dhexdooda.

Qofka mas'uulka ka ah hawshan waa in sida ay Hey'adda arrimaha caafimaadka sheegtay uu xitaa lahaadaan nidaamyo loogu talogalay in khatarta cudur faafinta la yareeyo sidii suurtagal ah.

Dhakhtarka ku takhasusay cudurada faafa ayaa ka dib la tashiga degmada gaari kara go'aan ah in la mamnuuco meelaha aan buuxin shuruudahan.

2020-03-19 N2

Hey'adda arrimaha caafimaadka: Ka fikir haddii safarku run ahaanti yahay lagama maarmaan

Iyadoo ay sabab u tahay faafida faayraska karoona waxay Hey'adda arrimaha caafimaadka ku talinaysaa in aad looga fikiro safarada ayaamaha fasaxa la qorshaystay ama safarada kale ee gudaha Iswiidhan ay run ahaantii yihiin lagama maarmaan in la sameeyo. Qofka xanuusanayaa maaha inuu safro.

Hadda waxaa jira calaamado cad oo muujinaya in covid-19 ku fiday bulshada, ugu horeyn gobolada magaalooyinka waaweyn. Ka hor fasaxyada iyo xilliga fasaxa booskiga waxaa muhiim ah in si fiican qofku uga fikiro safarada.

– Ayaamaha fasaxa weyn waxay badanaaba yihiin fasaxyada la safro. Waxaanu waayo-aragnimada laga hayo Talyaaniga iyo Oostariya ku ogaanay sida safarada xilliga fasaxyada ay u saamayn karto faafida cudur ee juqraafi ahaan dal, sida uu sheegay Johan Carlson, maamulaha guud ee Hey'adda arrimaha caafimaadka.

Sidaas darteed waxay Hey'adda arrimaha caafimaadka ku talinaysaa in qofku si fiican uga fikiro haddii safar lagu tagayo tusaale ahaan magaalooyinka waaweyn, goobaha dalxiiska ee barafka ama meel kale oo fasaxyada lagu tago oo caan ah oo ay dad badan ku kulmaan meel isku mid ah ay lagama maarmaan tahay in la sameeyo.

2020-03-17 N1

Waxbarashada la qaato iyadoo aan la joogin goobta waxbarasho ayaa lagula taliyay dugsiyada sare, jaamicadaha iyo jaamicadaha sare.

Hey'adda arrimaha bulshada waxay ku talinaysaa in dugsiyada sare, waxbarashada dadka waaweyn, jaamicadaha iyo jaamicadaha sare ee Iswiidhan ay dhaqan-geliyaan waxbarashada la qaato iyadoo aan la joogin goobta waxbarasho taas oo ay sabab u tahay faayraska karoona ee cusub.

Talo soo jeedintan ujeedadeedu waa in cudurka covid-19 ku faafo bulshada.

– Xaalada iminka lagu jiro waxaa macquul ah in lagu baraarujiyo dugsiyada sare, jaamicadaha iyo jaamicadaha sare inay u badashaan waxbarashada la qaato iyadoo aan la joogin goobta waxbarashada. Markaasi waxaa waxbarashada la samayn karaa iyadoo ardaydu aanay ku urursanayn fasal iyo qolalka waxbarashada, sida uu sheegay Johan Carlson, maamulaha guud ee Hey'adda arrimaha caafimaadka.

Dugsiyada hoose-dhexe iyo dugsiyada xanaanada wakhtiga iminka lagu jiro wax saamayn ah ma ku laha talo-bixintani. Dawladu waxay si wada-jir ah xisbiyada ay dhanka gudida waxbarashada u darsaysaa haddii la qaadan karo sharci cusub oo dawlada suurtagal uga dhigaya in la damaanad qaado daryeelka caruurta waalidkood hayaan shaqooyin muhiim u ah bulshada haddii aynu gaarno heer loo baahdo in la xiro dugsiyada hoose-dhexe iyo dugsiyada xanaanada.

Uppdaterades